Nieuws

Jongeren uit 16 landen bespreken in Vught wereldwijde wateruitdagingen

Klimaatverandering, droogte en schoon drinkwater zijn ingewikkelde thema’s. Toch maakt het Maurick College in Vught daar iets van waar leerlingen energie van krijgen. Tijdens de internationale conferentieweek Water is Life werken jongeren uit 16 landen samen aan oplossingen voor wereldwijde watervraagstukken. Niet vanuit een lesboek, maar via debat, onderzoek, excursies en ontmoetingen.

leerlingen werken samen

Op een maandagochtend in juni lijkt het schoolterrein van het Maurick College in Vught bijna uitgestorven. Maar binnen in de aula blijkt iedereen aandachtig te luisteren naar de openingssprekers en de paneldiscussie van de internationale conferentie Water is Life. Van Canada tot Japan en van Colombia tot Italië: één week lang is de school veranderd in een internationale ontmoetingsplek waar duurzaamheid en wereldburgerschap samenkomen.

Wereldburgerschap is zichtbaar in de hele daltonschool, van vmbo tot en met gymnasium. Niet als los uitwisselingsproject voor een kleine groep, maar als onderdeel van het onderwijs en de schoolcultuur. Niet voor niets is het Maurick College aangesloten bij het Global Citizen Network, waarin scholen samenwerken aan internationale projecten en het versterken van wereldburgerschap.

Voor veel leerlingen maakt dat de week bijzonder: klimaatverandering voelt ineens niet meer als een abstract probleem uit het nieuws, maar als iets waar je samen met anderen daadwerkelijk over kunt nadenken én handelen. Rector Monique van Roosmalen ziet de conferentie dan ook als veel meer dan een internationaal schoolproject. “Water en duurzaamheid zijn belangrijke onderwerpen. We willen leerlingen bewustmaken en meer begrip meegeven over dit onderwerp, in een internationale context.”

Conferentie op Maurick College

Voorbereiden op een internationale toekomst

Voorafgaand aan het vijfdaagse programma hebben de 100 deelnemers zich verdiept in een watergerelateerd onderwerp. Tijdens de conferentie in Vught presenteren ze hun onderzoek aan elkaar. De opening op maandag is het begin van een week vol samenwerking, workshops en ontmoetingen. De leerlingen gaan onder meer op excursie naar Kinderdijk, Neeltje Jans, WaterLab TU Delft en natuurgebied De Bossche Broek.

Het internationale karakter past goed bij het Maurick College, waar leerlingen al vroeg kennismaken met andere culturen. Organisator en coördinator internationalisering John van Heeswijk: “We willen de jonge generatie voorbereiden op de toekomst door kennis en leiderschap mee te geven die nodig zijn om wateruitdagingen aan te pakken. De conferentie brengt jongeren van over de hele wereld samen voor een waardevolle en unieke internationaliseringsactiviteit.”

De voorbereidingen voor de conferentieweek begonnen twee jaar geleden. Inmiddels zijn zo’n 50 scholen al jarenlang betrokken bij het project, waarvan 16 scholen dit jaar naar Vught zijn gekomen. Volgens John is water een thema dat overal leeft. “Iedereen heeft wat met water. De uitdagingen zijn universeel. Juist Nederland is als waterland een logische plek voor deze conferentie.”

Niet alleen praten over klimaat, maar samen iets doen

spreker tijdens Water is Life

De onderwerpen die aan bod komen, zijn allesbehalve eenvoudig. Zo zijn er op de eerste dag al paneldiscussies over stellingen als: moeten rijke landen hun waterverbruik halveren? en mogen grote waterprojecten doorgaan als lokale gemeenschappen bezwaar maken?. Onder meer voormalig diplomaat Teresa Fogelberg, watergraaf Erik de Ridder, oud-leerling en onderzoeker bij Deltares Erik Hendriks en hoogleraar Wim Uittewaal van de TU Delft gaan hierover met elkaar in gesprek.

Leerlingen komen zo direct in contact met professionals die dagelijks werken aan internationale vraagstukken rond klimaat en duurzaamheid. Juist doordat zij verschillende perspectieven meenemen, ontstaan gesprekken die verder gaan dan theorie. Volgens Monique helpt juist het internationale perspectief om leerlingen anders naar waterproblematiek te laten kijken. “In sommige landen is veilig en voldoende water minder vanzelfsprekend dan in Nederland. Dat is interessant. Tegelijkertijd leren leerlingen dat schoon drinkwater ook hier kwetsbaar is.”

“Water is een alles overkoepelend thema”

Bij de conferentie draait het niet alleen om bewustwording, maar ook om eigenaarschap. Leerlingen werken maandenlang aan onderzoek en ontdekken hoe wateruitdagingen wereldwijd verschillend kunnen zijn. Priyesh (bijna 16) uit Suriname, 5vwo-leerling van het Vespucci College op Curaçao, wist direct dat hij wilde deelnemen. “Ik was meteen geïnteresseerd toen docenten langs de klassen gingen met de vraag of je wilde meedoen aan dit project. Ik heb een NT-profiel en vind het onderwerp water heel interessant.”

Het afgelopen schooljaar werkte hij samen met andere leerlingen wekelijks aan het onderzoek voor de conferentie én zijn profielwerkstuk. “Water is een alles overkoepelend thema. Zelf heb ik gekeken naar de effecten van afvalwater en verzilting op Curaçao. Daar heb ik veel over geleerd. Bijvoorbeeld hoe het watersysteem werkt met de zuivering van drinkwater en afvalwater. Ik hoop tijdens de conferentie veel nieuwe kennis op te doen. Misschien wil ik later wel gaan studeren aan de TU Delft.”

“Je leert veel meer dan alleen Engels spreken”

Voor de 17-jarige Imke (5vwo op het Maurick College) begon Water is Life al ruim voor de conferentieweek. “Sinds dit schooljaar zijn we volop bezig met het thema water en de conferentie. John is mijn mentor en hij is heel enthousiast.” Imke begeleidt een van de buitenlandse delegaties. “Ik ben student teamcoach voor de aanwezigen uit Canada, 8 leerlingen en 2 docenten. Tijdens de conferentieweek begeleid ik ze als ambassadeur van onze school en ik ben het eerste aanspreekpunt. Zij hebben Engels als moedertaal en dat is wel spannend, maar vooralsnog gaat het goed. Het is goed voor mijn Engels.”

Volgens Imke leer je tijdens zo’n week vaardigheden die je niet snel uit een gewoon lesprogramma haalt. “Je leert samenwerken met mensen uit een ander land die anders denken. Dat is soms spannend, maar juist daardoor leer je veel. We hebben allemaal dezelfde leeftijd, maar ik zie wel culturele verschillen. Vaak klein, bijvoorbeeld dat Japanse leerlingen sprekers eerst uitgebreid bedanken voordat ze een vraag stellen. Het is interessant om te zien hoe het ook kan. Wat je zelf gewend bent, is in andere landen niet vanzelfsprekend.”

leerlingen Maurick College

Wereldburgerschap krijgt betekenis

Naast de conferentie organiseerde het Maurick College ook een tentoonstelling met poëzie, kunstwerken en fotografie rond het thema water. Verschillende vakken werkten daarvoor samen, waaronder Nederlands, Engels, Frans, Chinees, CKV en kunst. “Het project moet voor de hele school betekenis hebben, niet alleen voor een beperkte groep”, zegt Monique. “We hebben daarom ook een gedichtenbundel en kunstproject rondom water en duurzaamheid gemaakt.”

John hoopt dat de conferentie blijvende impact heeft. “Een internationale uitwisseling is vaak de mooiste ervaring in iemands schooltijd. Ik hoop dat hier blijvende contacten, nieuwe projecten en misschien zelfs toekomstige samenwerkingen uit ontstaan.” Misschien is dat wel de belangrijkste les van Water is Life: grote wereldproblemen worden beter bespreekbaar wanneer jongeren ervaren dat zij zelf onderdeel van de oplossing kunnen zijn.

  1. Durf groots te denken
    Internationalisering hoeft niet klein te beginnen. Leerlingen worden geprikkeld door grote thema’s en internationale ontmoetingen. Ze gaan het nooit vergeten.
  2. Kies een universeel onderwerp
    Water is een ideaal thema, omdat het wereldwijd speelt. Of het nu gaat om droogte, overstromingen of drinkwater: iedere leerling kan zich ermee verbinden.
  3. Begin ruim op tijd
    Een internationale conferentie organiseren vraagt veel voorbereiding. Voorbereidingen beginnen soms twee jaar van tevoren.
  4. Betrek de hele school
    Een project werkt echt goed als het breed wordt gedragen. Het moet voor de hele school betekenis hebben, niet voor een beperkte groep. Betrek verschillende vakken bij het thema.
  5. Maak leerlingen eigenaar
    Door leerlingen zelf te laten onderzoeken en presenteren, krijgt het onderwerp meer betekenis. Ze krijgen niet alleen meer kennis over het onderwerp, maar leren ook samenwerken, presenteren en kritisch nadenken.
  6. Zorg voor inspirerende ontmoetingen
    Gastsprekers, excursies en internationale contacten maken abstracte thema’s concreet. Het contact met leeftijdsgenoten uit andere landen zorgt voor nieuwe perspectieven en soms ook voor blijvende vriendschappen.
  7. Word lid van een Nuffic-netwerk
    Binnen een netwerk van Nuffic krijg je toegang tot kennis, inspiratie en ervaren scholen, waardoor je makkelijker samenwerkingen opzet en van elkaar leert.