Een stap verder met internationalisering dankzij toolkit voor professionele ontwikkeling

De toolkit Professionele ontwikkeling voor internationalisering helpt teams en individuele medewerkers om internationalisering te vertalen naar concrete doelen en activiteiten. Samen met het scholenveld ontwikkelden Nuffic en de Haagse Hogeschool een praktische competentiescan en praatplaat. Ruth Verhoeff, beleidsmedewerker internationalisering bij Rijn IJssel vertelt: “Het is een mooi middel om internationalisering onder de aandacht te brengen.”

Concreet hulpmiddel

De toolkit is ontwikkeld als vervolgstap op de eerdere toolkit Aan de slag met internationalisering in het mbo. Waar teams die toolkit inzetten om richting te bepalen aan hun internationaliseringsbeleid om gezamenlijk richting te bepalen, gaat de nieuwe toolkit een stap verder. Wat wil je als opleiding, team of medewerker bereiken? En wat heb je nodig om dat voor elkaar te krijgen?

Daarbij wordt eerst gekeken naar wat al aanwezig is binnen een team of bij een medewerker. Welke kennis en vaardigheden zijn er al? Waar liggen de sterke punten en waar is verdere ontwikkeling nodig? Vervolgens helpt de toolkit om daar specifieke activiteiten aan te koppelen. “De meerwaarde is dan ook dat deze toolkit veel concreter is”, vertelt Verhoeff. “Docenten willen uiteindelijk weten wat ze ermee kunnen doen binnen hun eigen team en voor hun eigen ontwikkeling.”

Vijf docenten, vijf perspectieven

Eind vorig jaar vroeg Nuffic verschillende mbo-scholen om de toolkit in de praktijk te testen. Rijn IJssel ging ermee aan de slag met vijf docenten uit verschillende teams en clusters. Na een korte introductie over internationalisering doorliepen de docenten gezamenlijk de toolkit en de bijbehorende activiteiten. Dat leverde interessante gesprekken op, juist omdat de deelnemers vanuit verschillende opleidingen naar het onderwerp keken.

“Het was mooi dat we met docenten van verschillende opleidingen en verschillende clusters, én dus verschillende perspectieven, samen naar de toolkit hebben gekeken”, aldus Verhoeff. “De reacties waren positief. De docenten zagen de mogelijkheden voor hun eigen praktijk en vonden het waardevol om internationalisering concreter te maken.”

‘Docenten willen uiteindelijk weten wat ze ermee kunnen doen binnen hun eigen team en voor hun eigen ontwikkeling’

Twee lijnen: persoonlijk en als team

Toch bleek, zoals zo vaak in het onderwijs, tijd een cruciale factor. Door andere prioriteiten is de toolkit binnen de teams nog niet verder opgepakt. Maar dat gaat nog wel gebeuren, denkt Verhoeff. De toolkit bestaat uit twee lijnen: één gericht op de individuele professional en één op het team. En die laatste lijn maakt hem volgens Verhoeff breed inzetbaar.

“Het kan bijvoorbeeld aanleiding zijn voor een gezamenlijk gesprek over de rol van internationalisering binnen de opleiding. Denk daarbij niet alleen aan studenten die naar het buitenland gaan voor een stage, maar ook aan professionaliseringsreizen, internationale samenwerking en studiereizen voor docenten.”

De individuele lijn kan juist worden gebruikt om de eigen professionele ontwikkeling te bespreken, bijvoorbeeld tijdens een gesprek met een leidinggevende, gaat Verhoeff verder.

Een van de deelnemers aan de testsessie was docent Engels. “Hij was eerder met een groep vakdocenten Engels naar Edinburgh geweest voor een studiereis. Zo'n ervaring kan niet alleen bijdragen aan de professionele ontwikkeling van docenten, maar ook aan het enthousiasmeren van studenten.”

Betrek de juiste mensen

Verhoeff adviseert andere scholen om de toolkit eerst zelf goed door te nemen voordat ze ermee aan de slag gaan in een team. Ook kan het waardevol zijn om iemand van de international office bij het proces te betrekken. “Die kent de mogelijkheden binnen de eigen school en weet welke accenten daar worden gelegd. Bijvoorbeeld meer nadruk op docentprofessionalisering, inclusief internationaliseren of Internationalisation at Home.”

Ook HR kan volgens haar een belangrijke rol spelen, zeker wanneer het gaat om de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers. Welke mogelijkheden zijn er voor nascholing of internationale ervaring?

‘Hoe meer kennis, bewustwording en ervaring er is bij docenten, hoe meer studenten daar uiteindelijk van profiteren’

Internationalisering als middel voor persoonlijke ontwikkeling

Voor Verhoeff is internationalisering geen doel op zich. “Ik wil me richten op de ontwikkeling van mijn studenten, mijn team, of mezelf als professional. Internationalisering is een middel om dat te bereiken.”

Je hoeft er bovendien niet per se voor naar het buitenland, stelt ze. “Denk bijvoorbeeld aan Internationalisation at home of eTwinning. Ook daarmee kunnen studenten en medewerkers internationale ervaring opdoen en zich ontwikkelen tot wereldburgers.”

Juist docenten spelen daarbij een belangrijke rol, stelt ze. “Zij kunnen studenten wijzen op stages, studiereizen en andere activiteiten. Of Internationalisation at Home activiteiten, online uitwisselingen of internationale thema’s en casussen meenemen in hun lessen."