Internationale studenten in Nederland 2026

De internationale instroom heeft gevolgen voor de capaciteit van onze hogeronderwijsinstellingen (Ministerie FIN, 2019). Denk bijvoorbeeld aan collegezalen, laboratoria en het aantal studenten per docent. Een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) uit 2019 vond op stelselniveau echter geen bewijs voor negatieve gevolgen voor de capaciteit (Ministerie FIN, 2019). De student-stafratio daalt al jaren licht (Ministerie OCW, 2024; UNL, 2025c) en het overgrote deel van de opleidingen die beoordeeld zijn door de NVAO op hun accreditatie voldoen aan de kwaliteitseisen (NVAO, 2026). De kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland blijft dus stabiel (Onderwijsinspectie, 2026).

Wel toonde het IBO aan dat de student-stafratio’s bij opleidingen in het techniek- en landbouw domein gestegen waren. Een aantal instellingen heeft een numerus fixus moeten instellen door toenemende instroom (Ministerie FIN, 2019). In 2024 is naar aanleiding van het amendement Martens-America een wetswijziging aangenomen (Tweede Kamer, 2024). Door deze wijziging kunnen hogescholen en universiteiten vanaf het studiejaar 2025-26 een numerus fixus instellen voor Engelstalige trajecten binnen een opleiding. Voor studiejaar 2026-27 is bekend dat een aantal bacheloropleidingen een trajectfixus hanteert.

De instroom van internationale studenten zorgt voor een grotere studentenpopulatie en daarmee een uitbreiding van het aantal vakken en opleidingen (CPB, 2019: 25). Hierdoor valt er ook voor Nederlandse studenten meer te kiezen.

Omgekeerd kan een daling van de internationale instroom leiden tot een verschraling van het aanbod. Kleine opleidingen staan al langer onder druk door lage studentenaantallen en financiële uitdagingen, waardoor sommige opleidingen worden samengevoegd of opgeheven. Een verdere daling van de internationale instroom kan dit risico vergroten (UNL, 2025a; 2025b).

In 2019 concludeerde de Onderwijsinspectie dat internationalisering geen effect heeft op de toegankelijkheid van het hoger onderwijs voor Nederlandse studenten (Onderwijsinspectie, 2019a). Wel waren er signalen dat opleidingen met een beperkt aantal plaatsen mogelijk minder toegankelijk zijn voor bepaalde groepen. Dit kan ook samenhangen met zelfselectie: sommige studenten beschikken over de juiste kwalificaties, maar voelen zich toch ontmoedigd om zich aan te melden. Uit ander onderzoek van de Onderwijsinspectie blijkt dat sommige Nederlandse studenten er mogelijk voor kiezen om geen Engelstalig traject in het hoger onderwijs te volgen, omdat ze denken dat ze dat niet aankunnen (Onderwijsinspectie, 2022).

Internationalisering beïnvloedt selectieprocedures in het hoger onderwijs. Door de variatie in vooropleidingen van (internationale) studenten worden soms extra criteria toegevoegd, zoals specifieke vaardigheden of voorkennis (Onderwijsinspectie, 2023). De effecten van dit selectieproces op de toegankelijkheid zijn echter nog niet bekend. Naar verwachting publiceert de Onderwijsinspectie in 2026 verder onderzoek hiernaar (Onderwijsinspectie, 2026). Wel is bekend dat zo'n 5% van de eerstejaars in het ho is afgewezen voor een voorkeursstudie en daarom aan een andere opleiding is begonnen (ResearchNed, 2023).

Een international classroom biedt een rijke leerervaring waarin studenten van elkaar leren, internationale en interculturele vaardigheden ontwikkelen, maar ook meer specifieke vaardigheden zoals communicatie, samenwerking, kritisch denken en openheid (Poort & Okken, 2024).

Sociale interactie en dialoog met (cultureel of anderszins) diverse groepen bevorderen intercultureel leren en zorgen voor een veilige leeromgeving, terwijl reflectie op eigen interculturele ervaringen het leren ook versterkt. Docenten spelen hierin een belangrijke rol door dit proces te ondersteunen. Uit onderzoek blijkt dat de international classroom vooral veel voordelen heeft voor Nederlandse studenten (Hofhuis et al., 2024). Zij worden al in de eerste maanden ruimdenkender en pro-actiever.

Uit onderzoek naar de lonen van afgestudeerden blijkt bovendien dat Nederlandse afgestudeerden die een masteropleiding met een relatief hoog percentage internationale studenten hebben gevolgd, significant meer verdienen dan afgestudeerden voor wie dat niet geldt (Wang et al., 2021). 
 

Op de korte termijn zijn diplomastudenten uit de EER en Zwitserland (72% van de totale groep internationale diplomastudenten in 2025-26) een kostenpost voor de onderwijsbegroting. Dit komt omdat ze net zoals Nederlandse studenten het wettelijk collegegeld betalen, dat deels door de overheid wordt gesubsidieerd.

Ook kunnen EER-studenten recht hebben op studiefinanciering, bijvoorbeeld omdat zij naast hun studie voldoende werken. Studiefinanciering wordt, net zoals voor Nederlandse studenten, bij tijdig afstuderen omgezet in een gift. Tussen 2022 en 2024 is de groep die studiefinanciering ontvangt, gestegen van 12% van de EER-studenten naar 26% (Bruins, 2025). Waarschijnlijk is deze stijging het gevolg van de herinvoering van de basisbeurs en de verlaagde urennorm. Op de totale groep ho-studenten die gebruik maakt van studiefinanciering, inclusief Nederlandse studenten, is ongeveer 5% afkomstig uit EER-landen (Bruins, 2025).

Op de lange termijn genereren zowel EER- als niet-EER-studenten een positief saldo voor de Rijksbegroting. Dit komt echter niet alleen bij het onderwijs terecht (Ministerie FIN, 2019: 9,29-30, 32,35).

In de Voorjaarsnota 2026 staat bovendien een structurele verlaging van 11 miljoen euro van de publieke bekostiging van het hoger onderwijs (Tweede Kamer, 2026). Dit komt boven op de structurele verlaging van 58,8 miljoen uit de Voorjaarsnota 2025 (Tweede Kamer, 2025). Tegelijkertijd hebben de instellingen zelf vaak juist extra inkomsten dankzij internationale studenten (Ministerie FIN, 2019: 9,29-30, 32,35; Onderwijsinspectie, 2019b).

Het saldo van de kosten en baten van internationale studenten in Nederland is op de lange termijn positief. Dit geldt voor zowel EER- als niet-EER-studenten. Dit komt doordat een deel van de internationale studenten na hun studie in Nederland gaat werken, en belasting afdraagt (CPB, 2019: 35, 36). Bij niet-EER-studenten is de totale bijdrage aanzienlijk hoger, aangezien zij geen aanspraak maken op studiefinanciering of gesubsidieerde collegegeldtarieven en vaker in Nederland blijven na afstuderen. Het percentage internationale studenten dat na hun afstuderen in Nederland blijft, wordt de ‘blijfkans’ of ‘stayrate’ genoemd. Afstudeercohorten vanaf 2018-2019 hebben een hogere blijfkans dan eerdere cohorten (Abbink et al., 2024). Hierdoor leveren internationale cohorten een steeds hogere bijdrage aan de Rijksbegroting. Vijf jaar na hun afstuderen verblijft 25% van de internationale studenten nog in Nederland (Nuffic, 2025b). Afgestudeerden van buiten de EER hebben een hogere blijfkans (39%) dan die uit de EER (20%). 80% van alle internationale afgestudeerden die in Nederland blijven, heeft betaald werk (Nuffic, 2025b).

Onderzoek van SEO naar de economische effecten van minder internationale studenten aan vijf universiteiten in de Randstad toont aan dat dit zou leiden tot een bbp-verlies van 3,9 miljard tot 4,8 miljard euro over het werkzame leven van één cohort (een groep studenten die in hetzelfde jaar afstudeert) (SEO, 2025: 32). Het nettoresultaat voor de Rijksbegroting zou wel positief zijn, maar zeer klein in vergelijking met het bbp-verlies (132 miljoen). Bovendien wordt er een negatief effect op het vestigingsklimaat van Nederland verwacht als er minder internationaal hoogopgeleid personeel beschikbaar is (SEO, 2025: 22).
 

Terugkerende internationale studenten kunnen na hun studie in Nederland rollen vervullen in hun thuisland, waarbij ze Nederland promoten en ondersteunen (Ministerie FIN, 2019: 61). Internationale alumni kunnen als informele ambassadeurs fungeren door hun ervaringen in Nederland te delen en Nederlandse producten en diensten te promoten en diplomatieke banden te versterken. Internationale alumni kunnen dus bijdragen aan economische baten door handel, investeringen en zakelijke samenwerking te stimuleren.
 

Er is sprake van een algemeen woningtekort in Nederland. Internationale studenten dragen bij aan de vraag naar huisvesting in de omgeving waar zij studeren. Waar Nederlandse studenten vaak de optie hebben om in hun ouderlijk huis te blijven wonen, hebben de meeste internationale studenten die mogelijkheid niet. Daardoor zorgt de aanwezigheid van internationale studenten voor extra druk op de woningmarkt.

Het woningtekort voor studenten in de grote studentensteden is afgenomen van 22.800 in 2023-24 naar 21.500 in 2024-25 (Kences, 2025). Dit komt door een afname in de vraag: het aantal studenten in het hoger onderwijs is afgenomen, evenals het aandeel Nederlandse studenten dat uitwonend wenst te zijn. Dat laatste is deels gevolg van een krimpend aanbod van studentenhuisvesting: een minder krappe markt zou leiden tot een hogere vraag onder Nederlandse studenten (Kences, 2025).

Het is niet aannemelijk dat het woningtekort in 2025-26 zal stijgen vanwege de aanwezigheid van internationale studenten, aangezien het aantal internationale studenten in dit studiejaar licht gedaald is (Nuffic, 2026a).

De laatste jaren zijn de arbeidstekorten op de Nederlandse arbeidsmarkt toegenomen. Nederland heeft in 2025 de krapste arbeidsmarkt van de EER (UWV, 2026). Dit heeft met name grote economische en maatschappelijke gevolgen in sectoren zoals zorg, onderwijs, ICT en techniek.

Wat betreft de studierichting techniek neemt het aantal Nederlandse instromers in het hbo en wo af sinds 2020-21 (Bron: DUO, 2025; Nuffic, 2026a). Tegelijkertijd stijgt het aantal internationale inschrijvingen. In het wo gaat het om een stijging van 12% ten opzichte van 2024-25 (Bron: Nuffic, 2026a). De blijfkans na één jaar onder internationale afgestudeerden in de techniek is relatief hoog (Nuffic, 2025b; ROA, 2024). De stijgende internationale instroom helpt dus de tekorten in de techniek te verminderen.

Ook internationale afgestudeerden van andere studies binnen andere tekortsectoren gaan zeer vaak in de betreffende sector werken (Nuffic, 2025b). 18% van alle internationale afgestudeerden die na vijf jaar nog in Nederland zijn, is werkzaam in de sector overheid, onderwijs en zorg (Nuffic, 2025b). Onder de blijvende internationale zorgstudenten werkt 74% vijf jaar na hun afstuderen binnen deze sector; voor de studierichting onderwijs is dat zelfs 95%. Bovendien gaan vanuit bijna alle studierichtingen internationale afgestudeerden werken in de sector informatie- en communicatietechnologie (ICT); van de internationale afgestudeerden die na vijf jaar nog in Nederland werkzaam zijn, werkt 9% in de ICT-sector.

Het IBO Doelmatig hoger onderwijs adviseert maatregelen om de blijfkans verder te verhogen, om zo de arbeidsmarkttekorten te verlichten (Rijksoverheid, 2024). Ook blijkt uit onderzoek onder Nederlandse werkgevers dat zij de groep internationale afgestudeerden met een Nederlands diploma waarderen als extra talentpool (Nuffic, 2025a). 
 

Opleidingen die uitsluitend worden aangeboden in het Engels kunnen de positie van het Nederlands als onderwijs- en wetenschapstaal onder druk zetten. In 2025-26 werd een derde van de wo-bacheloropleidingen en bijna driekwart van de wo-masteropleidingen uitsluitend in het Engels gegeven (UNL, 2026). Daarnaast is de helft van het wetenschappelijk personeel bij universiteiten van buitenlandse afkomst (Rathenau Instituut, 2025). Dit kan ervoor kan zorgen dat het gebruik van Nederlands als onderwijs- en onderzoekstaal vermindert.

De discussie over taal leeft ook buiten de collegezalen. Zo toont een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) uit 2019 aan dat de Nederlandse taal een belangrijke rol speelt in de Nederlandse identiteit en het gevoel van verbondenheid met Nederland (Bron: SCP, 2019). Internationalisering kan daarentegen zorgen voor een gevoel van verlies van nationale eigenheid. Recenter onderzoek wijst uit dat een deel van de Nederlanders vindt dat de Nederlandse cultuur onder druk staat door de aanwezigheid van nieuwkomers (SCP, 2025a; SCP, 2025b).

In 2025 kondigde studentenhuisvester DUWO aan het hospiteerbeleid aan te passen om kansengelijkheid onder woningzoekende studenten te verbeteren. Uit onderzoek naar meningen over het hospiteerbeleid van DUWO onder studenten in Delft en Leiden blijkt dat de ondervraagde Nederlandse studenten negatiever denken over het nieuwe beleid van DUWO dan internationale studenten en vaker voorstander zijn van hospiteren (Stichting Lieve Mark, 2025). Dit kan een teken zijn dat Nederlandse studenten zich bezighouden met het behoud van de Nederlandse taal en cultuur in hun woningen.

Het aanbod van Engelstalige opleidingen geeft Nederlandse studenten een extra kans om een weloverwogen studiekeuze te maken. Sommige studenten kiezen voor een Engelstalig traject vanwege het belang van een goede voorbereiding op de internationale arbeidsmarkt (Onderwijsinspectie, 2025: 16). Voor studenten met internationale ambities kan het gebruik van Engels als voertaal een belangrijke factor zijn bij het kiezen voor een Engelstalige opleiding, vooral in vakgebieden zoals wetenschap en technologie waar Engels (vakjargon) vaak de standaardtaal is (Van Den Broek & Van Mensvoort, 2025: 22). Daarnaast vergemakkelijkt het gebruik van Engels als voertaal de toegang tot vakliteratuur en vervolgstudies en kan het studenten voorbereiden op een internationale carrière of internationale samenwerking.

Engelstalig onderwijs en onderzoek is toegankelijk voor wetenschappelijk personeel vanuit de hele wereld en vergroot daardoor de pool van deskundige docenten en wetenschappelijk medewerkers. Vooral in de techniek is het aandeel internationale medewerkers in Nederlandse ho-instellingen hoog (61%) (Rathenau Instituut, 2025). 

Internationale studenten hebben te maken met taalbarrières, culturele verschillen, financiële zorgen en huisvestingsproblemen. Deze factoren kunnen een negatieve invloed hebben op hun mentale welzijn (Nuffic, 2026b). Volgens de Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik Studenten kampen internationale studenten vaker met levensmoeheid en eenzaamheid dan Nederlandse studenten (RIVM, 2025). Het ontbreken van een lokaal sociaal netwerk en de afstand tot familie en vrienden kunnen het moeilijker maken om steun te vinden, wat gevoelens van heimwee en eenzaamheid kan versterken (Trimbos-instituut, 2024).

Daarnaast kan onbekendheid met het Nederlandse zorgsysteem en de Nederlandse cultuur bijdragen aan verdere onzekerheid en isolement. Zo is de meerderheid van de internationale studenten niet tevreden over hun mate van interactie met Nederlandse studenten (ResearchNed, 2026). Gebrek aan een lokaal netwerk en kennis van de Nederlandse systemen maakt het moeilijk om hulp te zoeken.

Naast de algehele krapte op de woningmarkt ervaren internationale studenten ook andere problemen met huisvesting. Ze zijn vatbaarder voor oplichting en discriminatie dan Nederlandse studenten (denk bijvoorbeeld aan ‘no internationals’) (ResearchNed 2026).

Internationale studenten kunnen ook moeite hebben met wennen aan de Nederlandse onderwijscultuur (OESO, 2026). In het begin van hun studie vallen zij vaker uit dan Nederlandse studenten. Dat houdt in dat internationale studenten vaker stoppen met hun studie zonder over te stappen naar een andere studie in het hoger onderwijs. Wel is het studiesucces van internationale studenten hoger in zowel het hbo als het wo (DUO, 2026).

Hoewel internationale studenten uitdagingen ervaren, blijkt uit onderzoek dat zij Nederland overwegend positief ervaren als land om in te studeren. Uit onderzoek van Nuffic blijkt dat 76% van de internationale studenten (zeer) tevreden is met hun studie in Nederland. Ruim de helft is tevreden met hun sociale leven (ResearchNed, 2026) en het leven in het algemeen (Nuffic, 2022). Naast stress geven internationale studenten aan positieve emoties zoals vriendschap, geluk en motivatie het vaakst te voelen.

De kwaliteit van het onderwijs, steun vanuit de onderwijsinstelling en sociale interactie met andere internationale studenten worden genoemd als voornaamste redenen om tevreden te zijn (Nuffic, 2022; ResearchNed, 2026). Ook wordt studeren in een international classroom als overwegend positief gezien.

Naast de kwaliteit van het onderwijs speelt ook het perspectief op persoonlijke ontwikkeling een belangrijke rol (Nuffic, 2022; 2023). Bovendien biedt Nederland mogelijkheden op de arbeidsmarkt: meer dan de helft van de internationale studenten geeft aan na afstuderen (zeer) waarschijnlijk in Nederland te willen blijven (ResearchNed, 2026). Studenten geven aan Nederland als veilig en goed georganiseerd te ervaren, en stellen de salarissen en work-life balance op prijs. Afgestudeerden die in Nederland zijn gebleven noemen daarnaast kwaliteit van leven, gunstige economische omstandigheden en persoonlijke vrijheid als reden om te blijven (Nuffic, 2023). Wel worden de taal en huisvesting als belemmeringen ervaren om in Nederland te blijven (Nuffic, 2023; ResearchNed, 2026).