Soorten hoger onderwijs

De indeling van het Spaanse hoger onderwijs lijkt veel op de indeling van het Nederlandse hoger onderwijs. Het hoger onderwijs in Spanje is ook wetenschappelijk of beroepsgericht. Het verschil is dat een opleiding aan een Spaanse universiteit soms beroepsgericht kan zijn.

Het hoger onderwijs in Spanje bestaat uit:

Het Ministerio de Educación y Formación Profesional (ministerie van Onderwijs en Beroepsonderwijs) is onder andere verantwoordelijk voor het niet-universitair onderwijs. Het universitair onderwijs heeft een eigen ministerie, het Ministerio de Universidades (ministerie van Universiteiten).

De voertaal in het hoger onderwijs is Spaans, Catalaans, Galicisch of Baskisch. Dit hangt af van de regio of school.

Universitair onderwijs

Universitair onderwijs volgen studenten aan universiteiten (universidades). Studenten kunnen er de volgende diploma’s behalen:

Let op: studenten kunnen aan Spaanse universiteiten opleidingen volgen die ze afsluiten met een título propio. Dit is geen nationaal erkend diploma, alleen de Graduado, Máster Universitario en Doctor zijn officiële diploma’s (títulos oficiales). Zie ook Onderwijsinstellingen en opleidingen.

Graduado (bachelor)

Tijdens de bacheloropleiding (estudios de grado) krijgen studenten hoger beroepsonderwijs of wetenschappelijk onderwijs.

  • : 3 of 4 jaar (180 of 240 ECTS).
  • Inhoud: wetenschappelijke (theoretische) of beroepsgerichte (praktische) vakken. Er zijn verschillende studierichtingen: kunst- en geesteswetenschappen, gezondheidswetenschappen, sociale wetenschappen en rechten, techniek en architectuur. Soms doen studenten een stage, maar ze maken altijd een afstudeeropdracht (trabajo de fin de Grado, TFG). Dit kan een scriptie of een project zijn.
  • Toelatingseisen: een Título de Técnico Superior of Título de Bachiller en het slagen voor het toelatingsexamen (EBAU/EVAU).
  • Functie van het diploma: toegang tot Máster Universitario-opleidingen.
  • Diploma: Graduado + studierichting. Let op: voor vrouwen is het Graduada in plaats van Graduado.

We vergelijken een Graduado met een hbo-bachelor of wo-bachelor. Dit hangt af van de inhoud en het doel van de opleiding.

Medische Graduado-opleidingen

  • :
    • 5 jaar (300 ECTS) voor diergeneeskunde, tandheelkunde en farmacie.
    • 6 jaar (360 ECTS) voor geneeskunde.
  • Inhoud: wetenschappelijk onderwijs, opleiding tot arts, dierenarts, tandarts of apotheker.
  • Toelatingseisen: een Título de Técnico Superior of Título de Bachiller en het slagen voor het toelatingsexamen (EBAU/EVAU).
  • Functie van het diploma: toegang tot werk en tot Máster Universitario-opleidingen.
  • Diploma:
    • Graduado en Farmacia (farmacie);
    • Graduado en Medicina (geneeskunde);
    • Graduado en Odontología (tandheelkunde);
    • Graduado en Veterinaria (diergeneeskunde).
    • Let op: voor vrouwen is het Graduada in plaats van Graduado.

We vergelijken een Graduado en Farmacia/Medicina/Odontología/Veterinaria met minimaal een wo-bachelor.

We vergelijken een Graduado en Farmacia/Medicina/Odontología/Veterinaria met minimaal een wo-bachelor, omdat het Spaanse ministerie van Onderwijs deze opleidingen onder bepaalde voorwaarden kan vergelijken met het niveau van een wo-master. In dat geval vergelijken wij het diploma ook met een wo-master.

Máster Universitario (master)

Er zijn beroepsgerichte en wetenschappelijke masteropleidingen.

  • : 1 tot 2 jaar (60 tot 120 ECTS).
  • Inhoud: wetenschappelijke of beroepsgerichte vakken. Studenten verdiepen zich verder in de vakken die ze tijdens hun bacheloropleiding volgden. Soms doen ze onderzoek of een stage en ze maken altijd een afstudeeropdracht (trabajo de fin de Máster, TFM). De afstudeeropdracht kan een scriptie of een project zijn.
  • Toelatingseisen: een Graduado en soms een toelatingsexamen.
  • Functie van het diploma: toegang tot werk en tot het promotietraject (PhD).
  • Diploma: Máster Universitario + studierichting.

We vergelijken een Máster Universitario met een hbo-master of wo-master. Dit hangt af van de inhoud en het doel van de opleiding.

Doctor (PhD)

De titel Doctor kunnen studenten halen na een promotietraject (PhD). Meestal studeren ze verder in de richting van hun masteropleiding.

  • : 3 tot 5 jaar.
  • Inhoud: studenten doen onderzoek, ze schrijven en verdedigen een proefschrift.
  • Toelatingseisen: een Máster Universitario of minimaal 300 ECTS, waarvan 60 ECTS tijdens een masteropleiding zijn behaald.
  • Diploma: Doctor + de studierichting. Let op: voor vrouwen is het Doctora in plaats van Doctor .

Niet-universitair onderwijs

Het niet-universitair onderwijs volgen studenten aan niet-universitaire onderwijsinstellingen (centros docentes no universitarios).

In het niet-universitair onderwijs kunnen studenten de volgende diploma’s behalen:

Studenten kunnen in het niet-universitair onderwijs ook een promotietraject (doctorado) volgen. Niet-universitaire onderwijsinstellingen bieden deze opleiding dan aan in samenwerking met een Spaanse universiteit.

Título de Técnico Superior

De Técnico Superior-opleiding valt onder het beroepsonderwijs van het niet-universitair onderwijs. De officiële naam voor deze beroepsopleidingen is: Ciclo Formativo de Grado Superior (CFGS). Niet te verwarren met de Spaanse beroepsgerichte opleidingen in het voortgezet onderwijs: Ciclo Formativo de Grado Médio (CFGM).

  • Duur: 2 jaar (2.000 uur).
  • Inhoud: studenten volgen beroepsgerichte vakken en doen altijd een stage.
  • Toelatingseisen: een Título de Técnico en een toelatingsexamen, of een Título de Bachiller.
  • Functie van het diploma: toegang tot werk en toelating tot het hoger onderwijs.
  • Diploma: Título de Técnico Superior + studierichting.

We vergelijken een Título de Técnico Superior met minimaal een mbo-diploma niveau 4.

We vergelijken een Título de Técnico Superior met minimaal een mbo-diploma op niveau 4, omdat Spaanse universiteiten sinds 2010 studenten met een Técnico Superior direct toelaten. Soms krijgen studenten ook vrijstellingen.

Título Superior in het kunstonderwijs

De Título Superior-opleiding valt onder het Spaanse hoger kunstonderwijs (enseñanzas artísticas superiores). Het is een beroepsgerichte bacheloropleiding.

  • : 4 jaar (240 ECTS).
  • Inhoud: beroepsgerichte vakken op het gebied van muziek, dans, theater, beeldende kunst en vormgeving. Er zijn veel praktijkvakken en studenten sluiten de opleiding vaak af met een optreden of voorstelling.
  • Toelatingseisen: een Título de Bachiller en een toelatingsexamen.
  • Functie van het diploma: toegang tot werk en toegang tot Máster en Enseñanzas Artísticas-opleidingen.
  • Diploma: Título Superior + studierichting in het kunstonderwijs. Voorbeelden van diplomanamen zijn:
    • Título Superior de Arte Dramático (toneel);
    • Título Superior de Artes Plásticas (beeldende kunst);
    • Título Superior de Conservación y Restauración de Bienes Culturales (behoud en restauratie van cultureel erfgoed);
    • Título Superior de Danza (dans);
    • Título Superior de Diseño (design);
    • Título Superior de Música (muziek).

We vergelijken een Título Superior in het kunstonderwijs met een hbo-bachelor.

Máster en Enseñanzas Artísticas (kunstonderwijs)

De Máster en Enseñanzas Artísticas-opleiding valt onder het Spaanse hoger kunstonderwijs (enseñanzas artísticas superiores). Het is een beroepsgerichte masteropleiding.

  • : meestal 1 jaar (60 ECTS).
  • Inhoud: studenten verdiepen zich verder in de vakken die ze tijdens hun vooropleiding volgden. Ze doen soms ook onderzoek.
  • Toelatingseisen: een Título Superior in het kunstonderwijs of een Graduado en een toelatingsexamen.
  • Functie van het diploma: toegang tot werk en toegang tot het promotietraject.
  • Diploma: Máster en Enseñanzas Artísticas + specialisatie.

We vergelijken een Máster en Enseñanzas Artísticas met een hbo-master.

Hoger onderwijs | oud systeem

Het hoger onderwijs in Spanje bestaat nu uit bachelor-, master- en PhD-opleidingen (Graduado, Máster Universitario, Doctor). Vóór 2010 bestond het hoger onderwijs ook uit 3 niveaus, maar behaalden studenten andere diploma’s dan nu. Hieronder beschrijven we de diploma's voor de 3 niveaus in het oude systeem:

1e niveau: primer ciclo

Studenten volgden beroepsgerichte opleidingen op het 1e niveau (primer ciclo/ciclo corto). Ze konden verschillende diploma’s behalen.

  • : 3 jaar.
  • Inhoud: beroepsgerichte vakken, soms een stage.
  • Toelatingseisen: een Título de Técnico Especialista of Título de Bachiller en het slagen voor het toelatingsexamen (Prueba de Acceso a la Universidad - PAU).
  • Functie van het diploma: toegang tot vervolgopleidingen van het 2e niveau van het hoger onderwijs (Licenciado, Ingeniero, Arquitecto) en toegang tot werk.
  • Diploma:
    • Arquitecto Técnico
    • Diplomado
    • Ingeniero Técnico
    • Maestro

We vergelijken een Título de Arquitecto Técnico, Diplomado, Ingeniero Técnico of Maestro met een hbo-bachelor.

2e niveau: segundo ciclo

Studenten volgden wetenschappelijke of beroepsgerichte opleidingen op het 2e niveau (segundo ciclo/ciclo largo). Ze konden verschillende diploma’s behalen.

  • : 4 tot 6 jaar, of 2 jaar (na een opleiding van het 1e niveau).
  • Inhoud: meestal wetenschappelijke vakken, soms beroepsgerichte vakken. Soms deden studenten een stage, meestal schreven ze geen scriptie.
  • Toelatingseisen: een Título de Bachilleren het slagen voor het toelatingsexamen (Prueba de Acceso a la Universidad - PAU).
  • Functie van het diploma: toegang tot het promotietraject, tot masteropleidingen en toegang tot werk.
  • Diploma:
    • Arquitecto
    • Ingeniero
    • Licenciado

We vergelijken een Arquitecto, Ingeniero of Licenciado, met een wo-master of hbo-master. Dit hangt af van de inhoud en het doel van de opleiding.

3e niveau: tercer ciclo

Op het 3e niveau (tercer ciclo) volgden studenten wetenschappelijke opleidingen.

  • : 2 jaar.
  • Inhoud: verdiepende vakken, onderzoekstechnieken en wetenschappelijk onderzoek.
  • Toelatingseisen: Arquitecto, Ingeniero of Licenciado.
  • Diploma:
    • Diploma de Suficiencia Investigadora
    • Diploma de Estudios Avanzado

Na het behalen van een van deze diploma’s begonnen studenten met hun onderzoek voor de título de Doctor:

  • Duur: meestal 3 jaar.
  • Inhoud: onderzoek, schrijven en verdedigen van een proefschrift.
  • Toelatingseisen: Diploma de Suficiencia Investigadora of Diploma de Estudios Avanzado.
  • Diploma: Doctor.

Toelatingsexamen van de universiteit

Voor toelating tot een Spaanse universiteit moeten studenten het middelbareschooldiploma hebben, de Título de Bachiller (bachillerato). Daarnaast moeten ze in juni slagen voor het toelatingsexamen (selectividad).

Spaanse universiteiten bepalen met een vastgesteld cijfer welke studenten ze toelaten. Dit cijfer is een combinatie van het gemiddelde eindcijfer van de bachillerato (60%) en het resultaat van het toelatingsexamen (40%). Aankomende studenten kunnen 0 tot 14 punten (notas de corte) halen.

De officiële naam van het toelatingsexamen is:

  • Evaluación de Bachillerato para el Acceso a la Universidad (EBAU); of
  • Evaluación para el Acceso a la Universidad (EVAU).

Let op: vóór 2018 heette het toelatingsexamen het Prueba de Acceso a la Universidad (PAU).

Het EBAU/EVAU bestaat uit 2 delen:

  • een verplicht deel (fase obligatoria);
  • een niet-verplicht deel (fase voluntaria).

Verplicht deel van het toelatingsexamen

Spaanse universiteiten laten alleen studenten toe die zijn geslaagd voor het verplichte deel van het toelatingsexamen (EBAU/EVAU). Dit verplichte deel bestaat uit een examen in 4 of 5 vakken.

Alle leerlingen moeten in elk geval examen doen in 3 vakken uit het gemeenschappelijk deel van de bachillerato en in 1 vak uit het gekozen profiel.

Gemeenschappelijk deel:

  • lengua castellana y literatura (Spaanse taal en literatuur);
  • historia de España (geschiedenis van Spanje);
  • lengua extranjera (vreemde taal: Engels, Frans, Duits, Italiaans, Portugees).

Gekozen profiel:

  • 1 vak uit een van deze profielen:
    • ciencias (exacte vakken, waaronder wiskunde);
    • humanidades y ciencias sociales (klassieke talen, literatuur en bijvoorbeeld aardrijkskunde, psychologie en bedrijfseconomie); en
    • artes (kunst).

In sommige regio’s kunnen studenten daarnaast ook examen doen in het vak lengua cooficial y literatura (semi-officiële taal en literatuur).

Niet-verplicht deel van het toelatingsexamen

Met het niet-verplichte deel van het examen kunnen leerlingen hun cijfer verbeteren. Hiermee vergroten ze de kans op toelating tot de universiteit.

Studenten met een Título de Técnico Superior, Técnico Superior de Artes Plásticas y Diseño of een Título Deportivo Superior hoeven sinds 2010 geen toelatingsexamen te maken.

Meer informatie over vakken van het toelatingsexamen

Meer informatie over de vakken van het toelatingsexamen vind je onder ‘Estructura EBAU’ onderaan de pagina Evaluación de bachillerato op van de website van de Universidad Nacional de Educación a Distancia (UNEDasiss).

Toelatingsexamen voor buitenlandse studenten

Spaanse universiteiten laten ook buitenlandse studenten toe, meestal via een toelatingsexamen. Bij sommige Spaanse universiteiten hoeven studenten uit de EU-lidstaten geen toelatingsexamen meer te doen. Dat is alleen zo als deze studenten een diploma hebben waarmee ze in hun eigen land naar de universiteit mogen. Ook studenten met het Europees Baccalaureaat of International Baccalaureaat-diploma hoeven soms geen toelatingsexamen te doen.

Voorwaarden per land

Op de website van Universidad Nacional de Educación a Distancia (UNEDasiss) staat onder Información país por país een overzicht van de voorwaarden per land:

  • Klik bij ‘selección de país del sistema educativo’ op het land waar je het diploma hebt behaald.
  • Kies bij ‘Tipo de estudios’ voor de 4e optie: ‘Estudios secundarios que permiten obtener la homologación al Bachillerato español’.
  • Klik daarna op ‘criterios de admisión en la universidades españoles’ voor een overzichtstabel van de toelatingseisen van Spaanse openbare universiteiten.

Let op: controleer bij de universiteit of de toelatingseisen nog kloppen.