Hoger onderwijs in Duitsland

Het hoger onderwijs in Duitsland lijkt veel op dat van Nederland. Het is ook verdeeld in 2 soorten onderwijs:

  • wetenschappelijk onderwijs
  • hoger beroepsonderwijs

En net als in Nederland zijn er aparte onderwijsinstellingen voor wetenschappelijk onderwijs en voor hoger beroepsonderwijs.

Een belangrijk verschil met het Nederlandse hoger onderwijs: studenten kunnen in plaats van bachelors en masters diploma’s behalen die komen uit de tijd dat er nog geen bachelors en masters bestonden. Voorbeelden van deze ‘traditionele’ diploma’s zijn de Magister en Diplom. We beschrijven hieronder per onderwijssoort de bachelors en masters en de traditionele diploma’s.

Wetenschappelijk onderwijs

Wetenschappelijk onderwijs (wo) volgen studenten aan een Universität (universiteit) of een andere wo-instelling (zie ook Hoger onderwijs | onderwijsinstellingen). Ze kunnen daar de volgende diploma’s behalen:

Hoger beroepsonderwijs

In Duitsland volgen studenten hoger beroepsonderwijs aan Fachhochschulen. Ze kunnen er de volgende diploma’s behalen:

Bachelor van een wo-instelling

  • : 3 jaar.
  • Studielast: 180 ECTS.
  • Inhoud: wetenschappelijke vakken, vaak met een scriptie.
  • Toelatingseisen: studenten moeten 1 van de volgende diploma’s hebben:
  • Functie van het diploma: toegang tot masteropleidingen.
  • Diploma: Bachelor, zoals Bachelor of Arts, Bachelor of Science, Bachelor of Engineering, Bachelor of Laws. Soms zie je de diplomanaam in het Latijn, bijvoorbeeld: Baccalaureus Artium in plaats van Bachelor of Arts.

We vergelijken een bachelor van een wo-instelling met een wo-bachelor.

Bachelor van een Fachhochschule

We vergelijken een bachelor van een Fachhochschule met een hbo-bachelor.

Master van een wo-instelling

  • Duur: 1, 1½ of 2 jaar.
  • Studielast: 60, 90 of 120 ECTS.
  • Inhoud: wetenschappelijke vakken en een scriptie.
  • Toelatingseisen: een bachelor van een wo-instelling. Meestal geeft een bachelor van een Fachhochschule ook toegang tot de masteropleiding.
  • Functie van het diploma: toegang tot een promotietraject (PhD) of werk.
  • Diploma: Master, zoals Master of Arts, Master of Science, Master of Engineering, Master of Laws. Soms zie je de diplomanaam in het Latijn, bijvoorbeeld: Magister Artium in plaats van Master of Arts.

We vergelijken een master van een wo-instelling met een wo-master.

Master van een Fachhochschule

  • Duur: 1, 1½ of 2 jaar.
  • Studielast: 60, 90 of 120 ECTS.
  • Inhoud: beroepsgerichte vakken, vaak een scriptie of een project.
  • Toelatingseisen: een bachelor.
  • Functie van het diploma: werk.
  • Diploma: Master, zoals Master of Arts, Master of Science, Master of Architecture, Master of Business Administration of Master of Engineering.

We vergelijken een master van een Fachhochschule met een hbo-master.

Magister/Diplom van een wo-instelling

Studenten kunnen in plaats van bachelors en masters ook een Magister of een Diplom behalen. Deze diploma’s komen uit de tijd dat er in Duitsland nog geen bachelors en masters bestonden. Inmiddels hebben de meeste opleidingen een bachelor- of masterstructuur. Sommige onderwijsinstellingen bieden nog opleidingen voor deze oude (traditionele) diploma’s aan.

  • Duur: meestal 4 ½ jaar.
  • Inhoud: meestal 2 jaar basisstudie (Grundstudium), 2 jaar verdieping (Hauptstudium) en een half jaar stage en/of voorbereidingstijd voor het eindexamen.
    • Een Magister-opleiding is vaak in de richting geesteswetenschappen (bijvoorbeeld geschiedenis of een taal) of sociale wetenschappen (bijvoorbeeld sociologie of psychologie). Meestal zijn er 1 hoofdvak en 2 bijvakken of er zijn 2 hoofdvakken.
    • Een Diplom-opleiding is vaak in de richting natuurwetenschappen (zoals natuurkunde of scheikunde) of technologie (zoals computertechnologie of civiele techniek). Studenten volgen vakken voor 1 hoofdvak.
  • Toelatingseisen: studenten moeten 1 van de volgende diploma’s hebben:
  • Functie van het diploma: toegang tot een promotietraject (PhD) of werk.
  • Diploma: Magister of Diplom.

We vergelijken een Magister met een wo-master.

We vergelijken een Diplom van een wo-instelling met een wo-master.

Zwischenprüfungszeugnis

Als studenten de eerste 2 jaar van de Magister- of Diplom-opleiding van een wo-instelling hebben afgerond, krijgen ze een tussentijds diploma: het Zwischenprüfungszeugnis.

We vergelijken een Zwischenprüfungszeugnis met 2 jaar wo.

Diplom van een Fachhochschule

We vergelijken een Diplom van een Fachhochschule met een hbo-bachelor.

Diplom-Vorprüfungszeugnis

Als studenten de eerste 1½ tot 2 jaar van de Diplom-opleiding van een Fachhochschule hebben afgerond, krijgen ze een tussentijds diploma: het Diplom-Vorprüfungszeugnis.

We vergelijken een Diplom-Vorprüfungszeugnis van een Fachhochschule met 1½ tot 2 jaar hbo. Dit hangt af van de duur van de opleiding.

Staatsprüfung

De Staatsprüfung is net als de Magister en Diplom een diploma uit de tijd dat er in Duitsland nog geen bachelors en masters waren. Ook dit diploma kunnen studenten nog steeds behalen aan wo-instellingen. Het heet Staatsprüfung omdat studenten bij deze opleidingen examens (Prüfungen) van de deelstaat doen en niet van de Universität of Hochschule zelf.

  • Duur: verschilt per opleiding.
  • Inhoud: deze opleidingen zijn voor diergeneeskunde, farmacie, geneeskunde, rechten, tandheelkunde of voedseltechnologie en er zijn lerarenopleidingen. Vaak bestaat de opleiding uit 2 of 3 delen:
    • 1 of 2 theoretische delen met vakken in de studierichting; en
    • 1 praktisch deel.
  • Toelatingseisen: studenten moeten 1 van de volgende diploma’s hebben:
  • Functie van het diploma: werk of toegang tot een promotietraject (PhD). Voor toegang tot het beroep van de opleiding moeten studenten alle delen van de opleiding hebben afgerond.
  • Diploma: Staatsprüfung. Vaak staat er ‘Erste’, Zweite of Dritte voor.

Het niveau van een Staatsprüfung verschilt per opleiding. Neem contact met ons op voor een diplomawaardering.

Doktor (PhD)

Studenten krijgen het diploma Doktor als zij promoveren. In Duitsland heet dat Promotion.