‘Juist door verschillen te ervaren, leer je hoe je bruggen kunt slaan’
Een buitenlandstage of studiereis wordt vaak geassocieerd met studenten die zelfstandig zijn, graag reizen en zonder moeite hun weg vinden in een onbekende omgeving. Voor mbo-studenten op niveau 2 lijkt zo’n internationale ervaring daarom niet altijd vanzelfsprekend. Toch bewijst Zone.college (Overijssel en Gelderland) dat ook deze groep veel kan winnen bij een verblijf over de grens. Sterker nog, juist voor deze studenten kan een buitenlandse leerervaring een wereld van verschil maken.
Zone.college verzorgt groen onderwijs, met opleidingen gericht op onder meer dierverzorging, hovenierswerk, landbouw, duurzaamheid en natuur. Internationalisering maakt volgens Bas Timmer, lid van het College van Bestuur en portefeuillehouder internationalisering, al jarenlang deel uit van het DNA van het groene onderwijs.
Omdat de groene onderwijsinstelling wil bijdragen aan gelijke kansen voor alle studenten, is ze twee jaar geleden gestart om internationale ervaringen ook voor niveau 2-studenten toegankelijk te maken.
Wat begon als een pilot, groeide uit tot een vast onderdeel van het onderwijsprogramma. “Juist voor deze doelgroep is het belangrijk dat we er aandacht aan geven,” zegt Timmer. “Het is een groep die van nature minder snel deze beweging maakt. Waar andere studenten misschien al veel reizen, zie je dat sommige niveau 2-studenten vooral binnen hun eigen regio blijven. Dan is een buitenlandervaring niet vanzelfsprekend.”
Buiten de comfortzone
Dat betekent dat je goed moet nadenken over wat je van studenten kunt vragen, vult programmamanager internationalisering Thijs Rutters aan. “Voor niveau 3 en 4 is een buitenlandse stage vaak een logische stap. Maar niveau 2 betekent het echt uit hun comfortzone treden. Daar moet je extra aandacht voor hebben. Het moet een positieve leerervaring zijn, en geen trauma.”
Daarom kiest Zone.college voor begeleide trips in kleinere groepen, waarbij niveau 2-studenten samen met docenten naar het buitenland reizen. De afgelopen jaren gingen die reizen naar Duitsland, Denemarken en Oostenrijk. Daarbij staat altijd een combinatie van vakinhoud, cultuur en persoonlijke ontwikkeling centraal.
“Wij proberen altijd een programma te maken waarin studenten contact hebben met leeftijdsgenoten van een andere school, iets leren over hun vakgebied én kennismaken met de cultuur,” zegt Rutters.
Wolfwerende afrastering
Zo maakten de studenten in Oostenrijk kennis met het zogenaamde dry-stone-walling: het bouwen van stenen muren zonder cement. Deze techniek wordt veel toegepast in wijngebieden rond Wenen, omdat regenwater tussen de stenen kan wegstromen. Studenten leerden niet alleen over natuursteen en bouwtechnieken, maar ontdekten ook de cultuur, historische gebouwen en het landschap van de regio.
In Duitsland hielpen studenten onder meer bij het vrijmaken van een wolfwerende afrastering door te snoeien met handgereedschap. Daarnaast namen zij deel aan lessen op een partnerschool, wisselden informatie uit over opleidingen en stageplaatsen en werkten mee in de dierentuin van Nordhorn, waar zij de hoveniersploeg ondersteunden bij het inzaaien van bloemenbedden.
Obstakels overwinnen
De reizen kwamen er niet zonder uitdagingen. Tijdens de pilotfase ontdekte Zone.college dat niveau 2-studenten andere begeleiding nodig hebben dan andere groepen.
“Het technisch-administratieve deel en al het papierwerk moet je als organisatie veel meer uit handen nemen,” legt Rutters uit. “Docenten moeten hun energie kunnen steken in de begeleiding van studenten. Deze groep vraagt simpelweg meer ondersteuning.”
Ook de studenten zelf ervaren drempels. Voor sommigen is het al spannend om de grens over te gaan. Een vreemde taal, onbekend eten, slapen op een onbekende plek of samenwerken met buitenlandse studenten, het kan allemaal voor onzekerheid zorgen.
“Het kan al een enorme overwinning zijn als een student een bedrijf in Duitsland belt,” vertelt Timmer. “Dat lijkt misschien klein, maar voor sommige jongeren is dat al een grote stap.”
Juist daarom koos Zone.college ervoor om niet eindeloos te blijven nadenken over mogelijke problemen. “Op een gegeven moment moet je het gewoon gaan doen,” vindt Timmer. “Natuurlijk moet je goed voorbereid zijn, maar als je blijft denken aan alles wat mis kan gaan, kom je nooit in beweging.”
Studenten in actie in Langenlois, Oostenrijk. Tekst gaat verder onder afbeelding.
Groeien als mens
De opbrengsten van de reizen zijn volgens Timmer en Rutters groot. Studenten ontwikkelen niet alleen vakkennis, maar groeien vooral ook persoonlijk.
Rutters herinnert zich hoe docenten de eerste reis beschreven. “Ze vertelden dat ze met twee busjes vol onzekere studenten vertrokken en dat er bijna andere mensen terugkwamen. Dat zag je in hun houding en uitstraling. Veel studenten blijken na afloop zelfverzekerder. Ze ontdekken dat ze meer kunnen dan ze vooraf dachten. Dat ze zich kunnen redden in een onbekende omgeving. Dat communiceren ook lukt als je de taal niet perfect spreekt.”
“Je merkt dat studenten ervaren dat ze flexibel kunnen zijn,” vult Timmer aan. “Dat ze kunnen omgaan met situaties die anders lopen dan verwacht. Dat zijn belangrijke vaardigheden, niet alleen voor hun werk, maar ook als burger. Daarnaast leren studenten elkaar op een andere manier kennen. Waar ze elkaar normaal alleen tijdens schooluren zien, brengen ze nu dagenlang samen door. Dan ontdek je ook hoe het is om met studiegenoten samen te leven. Je zit niet meer in je vertrouwde thuissituatie. Dat levert soms uitdagingen op, maar juist daar leer je veel van.”
Investeren in gelijke kansen
De positieve ervaringen hebben ertoe geleid dat de internationale reizen inmiddels een structureel onderdeel van het programma zijn geworden. Voor verschillende opleidingen bestaan inmiddels vaste samenwerkingen met scholen in Duitsland en Denemarken.
Volgens Zone.college past dat bij de ambitie om alle studenten dezelfde kansen te bieden.
“Inclusie is een van onze pijlers,” zegt Rutters. “We willen dat iedere student de mogelijkheid heeft om naar het buitenland te gaan. Voor niveau 2 moet je daar soms een stap extra voor zetten, maar juist daarom vinden we het belangrijk.”
Dat vraagt wel om investeringen in tijd, begeleiding en organisatie, benadrukt Timmer. “Je moet hier bewust ruimte voor maken. Dit organiseer je niet even tussendoor. Het vraagt inzet van docenten, ondersteuning vanuit het International Office en soms ook financiële middelen. Maar de opbrengst is enorm.”
Groene wereldburgers
Voor Zone.college gaat internationalisering uiteindelijk verder dan een buitenlandse reis alleen. Het sluit aan bij de bredere missie van de school om studenten op te leiden tot groene wereldburgers. “We zeggen dat we opleiden voor groen wereldburgerschap,” zegt Timmer. “Daar zit niet voor niets het woord ‘wereld’ in. Je moet verder kijken dan je eigen dorp, regio of land. Juist door verschillen te ervaren, leer je hoe je bruggen kunt slaan.”
En misschien is dat wel de belangrijkste les van deze reizen? “Dat een internationale ervaring niet alleen is weggelegd voor studenten die al de wereld aan hun voeten hebben. Soms heeft juist degene die nog nooit buiten de landsgrenzen kwam het meeste te winnen.”
Lars en Timo doen de opleidingen Hovenier en Tuin & Landschap, en gingen mee naar Langenlois in Oostenrijk. Ze leerden over natuursteen en bouwtechnieken, ontdekten de Oostenrijkse cultuur en traden buiten hun comfortzone.
Inclusief niveau 1 en 2!
Voor deze groep is een buitenlandervaring niet vanzelfsprekend, terwijl dit hen juist veel kan opleveren. Daarom delen we de komende maanden inspirerende studentverhalen en praktische tips van collega's om dit wél mogelijk te maken. Hoe kan jij het verschil maken? Neem gauw een kijkje op Inclusief niveau 1 en 2! | Nuffic.