Engels doorslaggevend bij keuze voor studie in Nederland
Internationale studenten kiezen vooral voor een bachelor in Nederland omdat ze hier goed met Engels uit de voeten kunnen: niet alleen in de collegezaal, maar ook daarbuiten. Tegelijkertijd zorgt het woningtekort bij ruim 7 op de 10 studenten voor twijfel. Dat blijkt uit ons nieuwe onderzoek naar de beweegredenen van internationale bachelorstudenten: Waarom een bachelorstudie in Nederland?
Waarom studenten in het buitenland willen studeren, werd al eerder uitgebreid onderzocht. Maar waarom ze vervolgens voor een specifiek land kiezen, veel minder. Nuffic bracht daarom in kaart waarom internationale studenten hun bachelor in Nederland volgen.
“Er is veel literatuur over de motivatie om in het buitenland te studeren,” zegt Nuffic-onderzoeker Ece Arat. “Maar er is veel minder bekend over waarom studenten voor land A kiezen in plaats van land B.”
Een veelzijdig afwegingsproces
Voor 4 op de 5 respondenten (80,1 procent) was Nederland de eerste keuze. De meesten van hen keken in hun zoektocht daarnaast ook naar andere landen. Het besluit blijkt een complex en persoonlijk proces, waarin allerlei voorkeuren, adviezen van familie, familiebanden en de omstandigheden van dat moment door elkaar lopen.
“We zagen studenten voortdurend verschillende landen tegen elkaar afwegen. Het was zelden een simpele keuze,” licht Arat toe. “Veel studenten overwogen bijvoorbeeld een studie in de Verenigde Staten, maar hoorden van hun ouders dat het te ver weg was of niet veilig genoeg. Bij sommige studenten speelde juist mee dat ze hier al familie hebben.”
Ook de Brexit werkt door in het keuzeproces. Het Verenigd Koninkrijk is het meest genoemde alternatief voor de VS, maar door hogere collegegelden en ingewikkelde visumprocedures kozen studenten uiteindelijk toch voor Nederland. “We hoorden van studenten dat Nederland na de Brexit de beste keuze in Europa is geworden als je in het Engels wilt studeren,” zegt Arat.
Engels op en buiten de campus
Het Engels is de belangrijkste reden om voor Nederland te kiezen. Bijna 9 op de 10 respondenten (89,7 procent) noemt het brede aanbod van Engelstalige opleidingen (heel) belangrijk. Het algemene gebruik van het Engels in het dagelijks leven scoort bijna even hoog: 87,1 procent. “Dat vond ik een interessante constatering,” zegt Arat. “Het gaat niet alleen om je studie, maar ook om je leven ernaast.”
Juist daar zit een valkuil voor bachelorstudenten, blijkt uit het rapport. Eenmaal hier blijkt de Nederlandse taal belangrijker dan gedacht, vooral voor sociale contacten en voor het vinden van een bijbaan. “Studenten gaven aan dat ze het belang van de Nederlandse taal hebben onderschat,” zegt Arat.
Kwaliteit en prijs in balans
Nederland wordt gezien als een land dat goed onderwijs combineert met relatief betaalbaar collegegeld. Ruim 8 op de 10 studenten (82,8 procent) noemt de betaalbaarheid van het collegegeld belangrijk. De kwaliteit en ranking van de opleiding scoort 80,5 procent; de kwaliteit van leven 86,1 procent.
Ook carrièrekansen wegen mee in het maken van een keuze voor het land waarin de bachelorstudie wordt gevolgd. Maar studenten gaven aan in eerste instantie vooral naar hun kansen op de internationale arbeidsmarkt te kijken (78,1 procent), en pas daarna naar de Nederlandse (67,9 procent). “Dat verraste ons,” zegt Arat. “Bachelorstudenten zijn nog niet zo concreet bezig met wat ze na hun afstuderen doen. Zij denken vooral: Nederland heeft een goede reputatie, dat staat goed op mijn cv. Bij masterstudenten zouden we waarschijnlijk andere resultaten zien.”
In Zeeland is wonen juist een pluspunt
Het beeld van een gebrek aan onderkomen voor studenten is niet overal hetzelfde. Bij HZ University of Aplied Sciences in Zeeland speelt het probleem nauwelijks. Van de ruim 4.100 voltijdstudenten zijn er 831 internationaal, afkomstig uit 86 landen. Zij studeren vooral bij de negen (deels) Engelstalige opleidingen, van Water Management en Chemistry tot International Business.
“De kamernood zien we hier veel minder,” zegt Pieter-Bart Visscher, manager bij HZ Nexus. De beschikbaarheid van studentenkamers is zelfs een pluspunt om voor Zeeland te kiezen. Daarnaast is het zo dat voor veel studenten die voor een studie in Zeeland kiezen de relatieve rust hier juist een pluspunt is.”
Internationale studenten belangrijk voor krimpregio
Voor een regio als Zeeland zijn internationale studenten van groot belang, geeft Visscher aan. “Demografisch gezien loopt het aantal Zeeuwse eindexamenleerlingen terug,” zegt de manager van HZ Nexus. “Als je puur naar de eigen instroom kijkt, wordt het lastig om de opleidingen en uiteindelijk ook de arbeidsmarkt gevuld te houden.” Internationale studenten vormen volgens Visscher daarom een belangrijke aanvulling.
In de regio is volop werk, ziet Visscher. “We hebben hier een groot logistiek en chemisch cluster, werken aan uitdagingen van de energietransitie en we liggen tussen drie van de grootste zeehavens van Europa,” aldus de manager. “Er zijn hier volop carrièrekansen, ook voor internationals.”
Positief beeld, structurele knelpunten
Ruim driekwart van de studenten (77,5 procent) zegt dat de ervaring van het volgen van de bachelor in Nederland overeenkomt met de aanvankelijke verwachting, zo blijkt uit het rapport. Vooral de onderwijskwaliteit, de veiligheid en de internationale omgeving worden positief beoordeeld.
Verder gaf een deel van de bachelorstudenten aan dat het verschil tussen hbo en wo, zoals we dat in Nederland kennen, hen verraste. Ruim 4 op de 10 (40,1 procent) wist bij de aanmelding niet wat dat verschil precies inhoudt. “Deze onderverdeling in het onderwijssysteem bestaat namelijk niet in elk land,” zegt Arat. “Studenten kiezen voor een university of applied sciences en horen hier dat het niet altijd als universiteit wordt gezien. Voor sommigen is dat een teleurstelling.”
"Engels is een gemak met een keerzijde"
Ceyda Çelebi (afkomstig uit Izmir, Turkije) studeerde in juni af aan ATLAS, het University College van de Universiteit Twente. “Ik heb een afweging gemaakt tussen verschillende universiteiten. Bij mijn keuze speelden de kosten van levensonderhoud, onderwijsstijlen en geografische afstand, maar ook het sociale leven een rol.” Ceyda koos uiteindelijk voor Nederland, vooral vanwege de opzet van het ATLAS-programma en het studentenleven. “Het studentenleven en de mogelijkheden die de Universiteit Twente bood, spraken me erg aan.”
Dat je je bijna overal in het Engels kunt redden, ervoer zij, net als veel van de ondervraagde studenten, als een gemak. “Toch zit er ook een keerzijde aan. Het is fijn voor internationale studenten dat je hier geen Nederlands hoeft te leren. Vooral in het begin is dat prettig, maar het leren van een taal helpt je wel om te integreren in een samenleving, en is naar mijn mening altijd mooi meegenomen.”
Voor Ceyda kwam het als een verrassing hoeveel minder gewicht er in Nederland wordt toegekend aan universiteitsranglijsten. “In Turkije is de reputatie van je universiteit het eerste waar mensen op letten, zeker bij een ingenieursopleiding”, zegt ze. “Hier merkte ik dat het mensen nauwelijks uitmaakt aan welke universiteit je studeert: de kwaliteit van het onderwijs is overal hoog. Delft, Eindhoven en Twente zijn allemaal sterke technische universiteiten, elk met eigen aandachtsgebieden.” Na de zomer begint Ceyda aan een master Civiele Techniek aan de Universiteit Twente.
- Download het volledige rapport Waarom een bachelorstudie in Nederland?
- Meld je aan voor het webinar over dit onderzoek en onze bevindingen op woensdag 16 september a.s.;
- Verken de gegevens online: in onze interactieve dashboards Facts and figures | Nuffic is er aanvullende informatie beschikbaar, zoals gegevens over specifieke herkomstlanden en studierichtingen.
Beelden: Marit Hazebroek en Frans Nikkels (Universiteit Twente)