Basis- en voortgezet onderwijs

Basisonderwijs

Met ingang van september 2020 zijn kinderen vanaf hun 5e jaar leerplichtig in de Vlaamse Gemeenschap. Na een verplicht jaar kleuteronderwijs duurt de basisschool nog 6 jaar.

Voortgezet onderwijs

Het voortgezet onderwijs heet 'secundair onderwijs' of 'middelbaar onderwijs'. Leerlingen sluiten het secundair onderwijs af met het Diploma van Secundair Onderwijs in 1 van 4 mogelijke richtingen, ook wel onderwijsvormen genoemd:

• Diploma van Secundair Onderwijs - Beroepssecundair Onderwijs (BSO);
• Diploma van Secundair Onderwijs - Kunst Secundair Onderwijs (KSO);
• Diploma van Secundair Onderwijs - Technisch Secundair Onderwijs (TSO);
• Diploma van Secundair Onderwijs - Algemeen Secundair Onderwijs (ASO).

Dit diploma geeft toegang tot elke vorm van hoger onderwijs in de Vlaamse Gemeenschap.

Daarnaast heeft elk studieprogramma binnen deze richtingen sinds 2025 ook een finaliteit. De finaliteit bepaalt het doel van de opleiding en wat een leerling na het secundair onderwijs kan doen: gaan werken of verder studeren. De finaliteiten zijn van invloed op de vergelijking van het Vlaams Diploma van Secundair Onderwijs met een Nederlands diploma.

Er bestaan drie mogelijke finaliteiten:

• Arbeidsmarktfinaliteit - voorbereidend op de arbeidsmarkt
• Doorstroomfinaliteit - voorbereidend op het hoger onderwijs
• Dubbele finaliteit - voorbereidend op doorstroom én arbeidsmarkt

Tenslotte moeten de leerlingen van onderwijsvormen BSO, KSO en TSO ook een studiedomein, een interessegebied, kiezen. Er zijn acht domeinen: Economie en organisatie, Kunst en creatie, Land- en tuinbouw, Maatschappij en welzijn, Sport, Stem (= Wetenschap & Techniek), Taal en cultuur, en Voeding en horeca.

• Duur : 7 jaar:
  • 1e graad (1e en 2e leerjaar);
  • 2e graad (3e en 4e leerjaar); en
  • 3e graad (5e en 6e leerjaar).
• Inhoud: beroepsgericht, praktisch onderwijs, waarbij het lesrooster soms voor meer dan de helft uit stages en praktijkvakken bestaat. Binnen het BSO zijn er ook verschillende studierichtingen, zie de website van de Vlaamse overheid.
• Finaliteit: alleen te behalen met arbeidsmarktfinaliteit.
• Functie van het diploma: werk. Toegang tot hoger onderwijs is soms ook mogelijk.

• Diploma: Diploma van Secundair Onderwijs - Beroepssecundair Onderwijs (BSO) (OK3) of Diploma van Secundair Onderwijs (OK4).

  Let op: na 6 jaar onderwijs in de richting BSO ontvangen leerlingen een bewijs van onderwijskwalificatie niveau 3, kortweg OK3.

  Met een OK3-getuigschrift krijgen leerlingen toegang tot de arbeidsmarkt. Ze kunnen er ook voor kiezen om een 7e leerjaar bij een secundaire school te volgen, of een graduaatsopleiding bij het hoger onderwijs.

  Na het 7e leerjaar kan een Diploma van Secundair Onderwijs worden behaald; een bewijs van onderwijskwalificatie niveau 4 (OK4). Dit geeft toegang tot een bacheloropleiding aan een hogeschool of universiteit. Andere leerlingen behalen na het 7e jaar bijkomende beroepskwalificaties, maar behouden het niveau van OK3.

  Meer informatie over het 7e leerjaar vind je op de website van de Vlaamse overheid.

• Duur: 6 jaar:
  • 1e graad (1e en 2e leerjaar);
  • 2e graad (3e en 4e leerjaar); en
  • 3e graad (5e en 6e leerjaar). Het is ook mogelijk om aansluitend een 7e leerjaar te volgen dat voorbereidt op het hoger onderwijs of de instroom op de arbeidsmarkt.
• Inhoud: algemeen vormende vakken en kunstvakken. Meestal is het aandeel algemeen vormende vakken groot. De kunstvakken vormen dan een klein percentage van het totale vakkenpakket. Bij sommige vakkenpakketten is het aandeel kunstvakken groter. Binnen het KSO zijn er ook verschillende studierichtingen, zie de website van de Vlaamse overheid.
• Finaliteit: dubbele finaliteit of doorstroomfinaliteit.
• Functie van het diploma: toegang tot het hoger onderwijs (graduaat of bachelor) en de arbeidsmarkt.
• Diploma: Diploma van Secundair Onderwijs - Kunst Secundair Onderwijs (KSO) - onderwijskwalificatie niveau 4 (OK4).

• Duur: 6 jaar:
  • 1e graad (1e en 2e leerjaar);
  • 2e graad (3e en 4e leerjaar);
  • 3e graad (5e en 6e leerjaar). Het is ook mogelijk om aansluitend een 7e leerjaar te volgen dat voorbereidt op het hoger onderwijs of de instroom op de arbeidsmarkt.
• Inhoud: algemeen vormende vakken en praktische vakken (technisch/economisch/administratief). De praktische vakken vormen vaak een klein percentage van het totale vakkenpakket. Binnen het TSO zijn er ook verschillende studierichtingen, zie de website van de Vlaamse overheid.
• Finaliteit: dubbele finaliteit of doorstroomfinaliteit.
• Functie van het diploma: toegang tot het hoger onderwijs (graduaat of bachelor) en de arbeidsmarkt.
• Diploma: Diploma van Secundair Onderwijs - Technisch Secundair Onderwijs (TSO) - onderwijskwalificatie niveau 4 (OK4).

• Duur : 6 jaar:
  • 1e graad (1e en 2e leerjaar);
  • 2e graad (3e en 4e leerjaar);
  • 3e graad (5e en 6e leerjaar).
• Inhoud: algemeen vormende vakken. Binnen het ASO zijn er ook verschillende studierichtingen, zie de website van de Vlaamse overheid.
• Finaliteit: alleen te behalen met een doorstroomfinaliteit.
• Functie van het diploma: toegang tot het hoger onderwijs (bachelor).
• Diploma: Diploma van Secundair Onderwijs - Algemeen Secundair Onderwijs (ASO) - onderwijskwalificatie niveau 4 (OK4).