'Iets raar vinden is het begin van de ontdekkingstocht'

Wat spreekt jou zo aan in de Chinese taal en cultuur?

"Sowieso dat ze daar een totaal andere manier van de wereld bejegenen kennen dan die in het Westen. Dat zie je ook terug in de woorden die ze gebruiken om die wereld te beschrijven. Mijn fascinatie voor het land ontstond doordat ik op de middelbare school me ging verdiepen in vechtsporten. Tijdens mijn studie Chinees ben ik ook met vrienden afgereisd naar China om daar met meesters gaan trainen. Die konden we met ons gebrekkig Chinees gewoon aanspreken in het park. Ik besloot na die studie docent te worden, en inmiddels werk ik al 10 jaar bij het Wolfert. Ik kan mij goed verplaatsen in de belevingswereld van kinderen. Het is mooi dat ik het lesgeven kan combineren met mijn niche interesse."

Hoe is deze eindopdracht opgebouwd en wat voor vaardigheden doen de leerlingen hierbij op?

"De film The Farewell heb ik gekozen omdat deze veel elementen van de Chinese cultuur bevat en tegelijkertijd ook draait om een voor iedereen herkenbare levensgebeurtenis – het overlijden van een familielid.
Elke leerling, of ze nou een westerse of niet-westerse achtergrond hebben, herkent dat. De film is deels in het Engels, deels in het Mandarijn. De hoofdpersoon groeit niet op in China, en haar taalniveau in het Mandarijn is hetzelfde als dat van mijn leerlingen."

“Leerlingen vinden het altijd leuk om samen een film te kijken, maar nu moeten ze er ook wat mee doen. Ik geef ze een lijstje van 13 kernbegrippen uit de Chinese cultuur die relevant zijn voor de film. Die elementen van de cultuur manifesteren zich in het gedrag van de personages. De familieleden kiezen er voor de oma van de hoofdpersoon niet te vertellen dat ze terminaal ziek is. De leerlingen vinden dat gedrag raar, snappen het niet. Logisch, want het is anders dan hoe zij het gewend zijn om in onze cultuur zich te gedragen, en het zijn pubers. Ik zeg ook tegen ze 'ik wil dat je dingen raar vindt', want dat is het beginpunt van de ontdekkingstocht naar de andere cultuur."

''Vervolgens gaan ze de begrippen koppelen aan scenes uit de film. Daar mogen ze AI voor gebruiken. Zo moeten ze nadenken over welke prompts ze gebruiken, en ze leren ook meteen dat AI niet altijd het antwoord kan geven. Ze krijgen bijvoorbeeld teksten als 'in deze scene doet de hoofdpersoon het goede': wat betekent dat nou? Daar kunnen we dan het gesprek over voeren. We sluiten af met een essay over de overeenkomsten en verschillen tussen het hoofdpersonage en de leerlingen zelf.”

De eindopdracht won de 3e prijs bij het Europees Talenlabel, en de jury waardeerde het dat jouw idee voor alle talen kan worden toegepast. Hoe zie jij dat?

"Het vak Chinees leent zich heel goed voor het reflecteren op cultuur. Leerlingen beginnen vanaf 0. Ik zie de opdracht echt als een raamwerk voor hoe je een cultuur leuk kan uitleggen. Het helpt je op weg met de nieuwe eindtermen: hoe creëer je cultuurbewustzijn, welke tools hebben leerlingen daarbij nodig en hoe meet je hun vaardigheid? Een voorbeeld kan zijn: leg uit waarom de film de Engelse titel The Farewell heet en in het Mandarijn Don't tell her. Dat heeft te maken met associaties vanuit de cultuur, wat het publiek raakt op emotioneel vlak."

“Ik had zelf niet verwacht de prijs te winnen, ik voel me erg vereerd. Mijn collega heeft het project gepresenteerd tijdens het Congres Levende Talen en uiteindelijk de prijs voor mij ontvangen. Ik was zelf naar een conferentie in Beijing. Met het prijzengeld gaan we ons Taaldorp in een nieuw jasje steken. We gaan nieuw materiaal in huis halen. We zetten 1 week in het jaar een vreemde taal in het zonnetje. In de aula vinden de leerlingen dan een Taaldorp met bovenbouwleerlingen en native speakers."

Wat wil je docenten meegeven die een eigen project rond de nieuwe eindtermen willen opzetten?

"Ik heb zelf gemerkt dat je je niet moet laten afschrikken door de vakvernieuwing. Heel veel docenten en vakgroepen hebben door de jaren heen al heel wat zelfontwikkelde opdrachten en projecten verzameld om aan te sluiten bij de behoefte van de leerling. Mijn tip: kijk wat je al hebt en probeer dat om te zetten, dat is vaak makkelijker."