Tweetalig onderwijs: ‘Ik stond er nooit bij stil hoe bijzonder het eigenlijk was’

De internationale blik kreeg hij als klein kind al mee vanuit huis. Het was dan ook niet meer dan logisch dat Kaj Burema zou kiezen voor tto. Nog steeds komt zijn Engels van pas in zijn werk als participatiemakelaar in de multiculturele wijken van Rotterdam-Noord.
Geschreven door Nuffic
Kaj Burema

Toen de nu 30-jarige Burema in 2002 zijn tweetalige havo-opleiding aan de Wolfert Van Borselen in Rotterdam afrondde, lonkte de wereld. De internationale handel had hem altijd getrokken en via een studie aan de Hogeschool van Rotterdam zette hij zijn eerste stappen in de wereld.

Hij leerde Japans en ging een semester studeren aan de Sophia University in Tokio. Daarnaast liep hij stage bij een Japanse vestiging van Philips. Nadat zijn eerste baan bij Heineken door reorganisaties ophield, nam zijn carrière een andere wending. Na een opleiding sociaal ondernemen keerde hij terug in Rotterdam. Op een steenworp afstand van de Wolfert. 

Wat voor werk doe je nu precies?
“Ik werk als Participatiemakelaar in Rotterdam-Noord bij de stichting DOCK, een welzijnsorganisatie die zich onder meer inzet op het gebied van jongerenwerk en maatschappelijke participatie. In deze rol zoek ik voor allerlei problematieken naar oplossingen, maar veelal op het gebied van schuldhulpverlening. Als een soort netwerker en coördinator koppel ik buurtbewoners aan andere buurtbewoners met problemen, zodat ze elkaar kunnen helpen.”

Waarom heb je destijds gekozen voor tweetalig onderwijs?
“We waren thuis altijd heel internationaal ingesteld omdat mijn moeder uit Curaçao komt. Dat heeft ons echt gevormd. Mijn twee oudere broers deden ook allebei tweetalig onderwijs, dus eigenlijk was het voor de hand liggend dat ik ook daarvoor zou kiezen. Ik wilde altijd later internationaal werken en het was dan ook heerlijk om op de havo heel veel Engels te spreken.”

‘Tto-leerlingen moeten beseffen dat ze echt met iets bijzonders bezig zijn, iets wat toegevoegde waarde brengt’

Wat staat je het meest bij van die tijd?
“Dat is vooral hoe normaal het voelde dat je alles maar in het Engels kreeg. Ik stond er nooit bij stil dat dit eigenlijk iets bijzonders was. Als ik nu terugkijk was dat het wel, zeker als je kijkt wat het je allemaal heeft opgeleverd aan Engels. Omdat je les hebt met mensen die allemaal goed de taal spreken, onderschat je hoe goed je Engels is. Helemaal in vergelijking met niet-tto leerlingen. Dat werd duidelijk toen we in vier havo weer samenkwamen met de andere havoleerlingen. Het was wel leuk om weer met een hele andere groep in de klas te zitten. Het bracht een hele andere dynamiek met zich mee."

"Tto was toch een behoorlijke ‘witte’ groep, en de reguliere havo was meer gemengd. Terugkijkend vind ik dat wel een beetje jammer. Dan wil je heel erg internationaal bezig zijn, maar werk je vooral in een homogene witte groep. Het zou leuk zijn als het tegenwoordig meer gemengd is.”

Kaj Burema

Foto: Kaj Burema

‘Het is boeiend hoe makkelijk het op een gegeven moment werd om Engels te spreken.’

Wat heeft tto je gebracht?
“Natuurlijk heeft het mijn grammatica, vocabulaire en de verbale vaardigheden enorm verbeterd, maar het belangrijkst is dat het me vertrouwen heeft gegeven om Engels te spreken. Juist dat vertrouwen zorgt ervoor dat je taalniveau zo hoog wordt. Het is boeiend hoe makkelijk het op een gegeven moment werd om Engels te spreken. Dat vertrouwen neem je ook mee in je vervolgopleiding -zeker als je ook naar het buitenland gaat- en je werk. Als je een presentatie moet doen in het Engels ben je er veel makkelijker klaar voor. Ik mocht een keer bij een internationale ngo een twee uur lange presentatie geven over mijn werk bij DOCK voor een groep van dertig mensen, die uit de hele wereld kwamen. Dankzij tto durfde ik dat te doen. Toen merkte ik ook weer hoe leuk het is om internationaal bezig te zijn.”

Nu werk je vooral lokaal. Heb je er nog profijt van in je huidige werk? 
“In Rotterdam-Noord zou het misschien wat beter zijn om Turks of Arabisch te leren, maar ik werk af en toe met migranten en dan moet ik Engels spreken. In ieder geval vind ik het een fijne gedachte om te weten dat ik Engels achter de hand heb. Ik sluit niet uit dat ik ooit weer internationaal werk ga zoeken, bijvoorbeeld internationale armoedebestrijding of hulpverlening. Dan weet ik: aan het Engels zal het in ieder geval niet liggen.”

‘Het is een fijne gedachte om te weten dat ik Engels achter de hand heb’

Heb je tips voor huidige tto-leerlingen of groep 7/8 leerlingen die overwegen tto te gaan volgen? 
“Voor de leerlingen in groep 7 en groep 8 zeg ik: doe het gewoon! Je gaat er echt niet minder goed Nederlands door spreken. Het is alleen maar een plus. De leerlingen die nu met tto bezig zijn wil ik alleen maar meegeven dat ze moeten beseffen dat ze echt met iets bijzonders bezig zijn, iets wat toegevoegde waarde brengt. Hou het vol, het kan alleen maar goed uitpakken.”

Week van de tto leerling: 7 t/m 14 april 

Tweetalig onderwijs (tto) bestaat ruim 30 jaar. Dat vieren we van 7 t/m 14 april tijdens 'de week van de tto-leerling'. Tijdens live sessies delen tto-alumni zoals Kaj hun ervaringen. Huidige tto-leerlingen kunnen tijdens de week meedoen aan een prijsvraag via Instagram. 

Op de hoogte

Nog meer nieuws over internationalisering in onderwijs? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte.