Internationalisering en klimaatverandering

Klimaatverandering krijgt steeds meer aandacht in de samenleving. Om de uitdagingen die daarmee gepaard gaan op te lossen, is steeds meer internationale samenwerking nodig. Ook in het onderwijs zijn duurzaamheid en internationalisering daarom belangrijke thema's. Toch staan klimaatverandering en internationalisering op gespannen voet met elkaar. Lees meer over dit dilemma in dit interview met onderzoekers van Nuffic.

Door snelle groei van het aantal internationale studenten is de totale uitstoot van broeikasgassen door studentenmobiliteit flink toegenomen in de afgelopen jaren. De uitstoot van broeikasgassen door studentenmobiliteit is procentueel zelfs sneller gestegen dan de totale uitstoot van broeikasgassen wereldwijd. Dit blijkt onder meer uit onderzoek van onderzoeker Robin Shields.

Internationaliseringsactiviteiten vormen dus een groeiend aandeel, hoewel absoluut gezien klein, in het klimaatprobleem. Uitgaande van het meest gunstige scenario wordt er per jaar door studentenmobiliteit wereldwijd ongeveer net zoveel uitgestoten als door een land als Letland. Het grootste aandeel van deze emissies wordt veroorzaakt door studenten die reizen tussen landen met hoge inkomens.

Duurzaamheidsinitiatieven

Hoger onderwijs

Universiteiten en hogescholen zijn zich bewust van hun aandeel in het probleem van klimaatverandering. Er zijn dan ook diverse initiatieven gestart om het mobiliteitsbeleid te verduurzamen.

Bekijk deze duurzaamheidsinitiatieven:

Middelbaar beroepsonderwijs

In het mbo bestaan verschillende initiatieven voor duurzaam internationaliseren. Enkel voorbeelden hiervan zijn:

Ken je nog andere interessante initiatieven op het gebied van duurzaam internationaliseren in het mbo? Laat het ons weten via ons contactformulier.

Voortgezet onderwijs

Ook in het voortgezet onderwijs worden verschillende initiatieven bedacht om bij te dragen aan verduurzaming van hun uitwisselingen.

Bekijk bijvoorbeeld deze duurzaamheidsinitiatieven:

  • Global Citizen Network: Vanuit het Global Citizen Network organiseerden 2 Nederlandse scholen een succesvolle 'nationale uitwisseling'.
  • Leren voor morgen: De coöperatie Leren voor Morgen stimuleert duurzame initiatieven in het voortgezet onderwijs in Nederland.
  • Project Earth Charter: Project van Erasmus+ binnen het thema 'Earth Charter' waarbij 4 scholen uit 4 verschillende Europese landen samenwerken om de transitie te maken naar een duurzamere en eerlijkere wereld.

Primair onderwijs

Ken je interessante initiatieven op het gebied van duurzaam internationaliseren in het basisonderwijs? Laat het ons weten via ons contactformulier.

Internationale initiatieven

Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd groeit het aantal initiatieven voor verduurzaming van de internationale mobiliteit en internationalisering in het onderwijs.

Bekijk deze duurzaamheidsinitiatieven:

  • Climate Action Network for International Educators (CANIE): Een initiatief van professionals in internationalisering van het hoger onderwijs die de klimaateffecten van hun werk willen verkleinen. Hun doel is 45% minder uitstoot in 2030.
    Op 12 november organiseerde CANIE in samenwerking met Nuffic de online International Education Climate Action Summit over het verduurzamen van internationalisering in het hoger onderwijs. De opname van het online-evenement is terug te zien via het YouTube-kanaal van CANIE.
  • EAIE: De EAIE-conferentie verhoogde sinds 2017 jaarlijks haar toegangsprijzen om daarmee het planten van bomen te financieren. Met het EAIE Education Forest willen ze de belasting voor het milieu als resultaat van de conferentie compenseren.
  • CISaustralia: De Australische organisatie CISaustralia zet zich in om (Australische) studenten ervaring in het buitenland op te laten doen. Om hierbij de ecologische voetafdruk van deze studenten te helpen verkleinen en het bewustzijn te vergroten stelden zij een Green Book op.
  • Movetia: Het Zwitserse agentschap voor internationalisering in het onderwijs publiceerde het document Greener Mobility met best practices voor duurzame mobiliteit in het onderwijs.
  • Coalitie Anders Reizen: De Nederlandse bedrijven verenigd in de Coalitie Anders Reizen hebben aangekondigd hun vliegbeleid aan te passen om hun CO2-uitstoot te verminderen. De ambitie is om Nederland gezonder en duurzamer te maken door een halvering van de CO2-uitstoot als gevolg van zakelijke mobiliteit. Samen met Natuur & Milieu en Climate Neutral Group hebben ze hun kennis en ervaringen gebundeld in de Vliegwijzer om andere organisaties te inspireren hun voorbeeld te volgen.
  • ETH Zürich: Met het motto 'Stay grounded, keep connected' lanceerde ETH Zürich hun air travel-project. Hiermee willen ze hun leden aansporen minder broeikasgassen uit te stoten door minder vliegreizen te maken.
  • Europees Parlement: Op 15 september 2020 nam het Europees Parlement een resolutie aan met doeltreffende maatregelen voor een 'groen' Erasmus+, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps.

Internationalisation at home

Internationale en interculturele competenties opdoen kan ook zonder te reizen. De afgelopen jaren zijn instellingen in alle sectoren van het onderwijs initiatieven gestart waarbij leerlingen, studenten, docenten en medewerkers internationaliseren binnen de eigen landsgrenzen. Dit noemen we 'internationalisation at home'.

Lees meer over internationalisation at home in het mbo.

Lees meer over internationalisation at home in het hoger onderwijs.

eTwinning

Via de community eTwinning werken scholen in 40 Europese landen online samen. Via eTwinning zijn al veel verschillende projecten gestart in het primair-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs.

Jaarlijks stelt eTwinning een thema centraal. Dit jaar is dat 'klimaatverandering'. Rondom dit thema worden seminars georganiseerd, projecten uitgelicht, een Europese prijs uitgereikt en online campagnes georganiseerd.

Bekijk enkele voorbeelden van eTwinning projecten:

  • #togetherathome: Juf Dorien startte dit project op om haar basisschoolleerlingen in de 'coronatijd' ook leuke herinneringen mee te geven. Via eTwinning brengt ze hen daarom in contact met leeftijdsgenoten uit 8 verschillende Europese landen.
  • Op de pagina Praktijkvoorbeelden en lesmateriaal eTwinning worden 3 eTwinning-projecten uitgelicht in 3 korte video's.

Wat kun jij doen?

Wil je binnen je onderwijsinstelling aan de gang met duurzame internationalisering?

Deze 5 tips kunnen je helpen om het beleid in je organisatie te verduurzamen:

  1. Houd data over uitstoot bij voor je instelling. Zo krijgen we inzicht in de werkelijke uitstoot. Een voorbeeld hiervan zijn The President's Climate Leadership Commitments waarbij Amerikaanse universiteiten en colleges o.a. afspreken om vliegreizen op te nemen in hun rapportering over de uitstoot van broeikasgassen.
  2. Stimuleer groen reizen, waarbij vooral het aantal vliegreizen zoveel mogelijk wordt beperkt.
  3. Beperk het aantal medewerkers per reis en vergroot het aantal activiteiten per reis.
  4. Zoek naar alternatieven voor mobiliteit zoals afstandsonderwijs en docentenmobiliteit.
  5. Compenseer alle emissies die toch nog vrijkomen.

Deze pagina is onderdeel van een serie over de effecten van internationalisering. Bekijk ook de pagina over diversiteit en inclusie.