Literatuurlijst internationalisering primair onderwijs

Deze lijst biedt een selectie van onderzoeken, studies en publicaties over internationalisering in het primair onderwijs.

De literatuurlijst is niet uitputtend en wordt regelmatig geüpdatet. Wil je meer weten over onderzoek naar internationalisering, deelnemen aan het onderzoekersnetwerk of ken je een onderzoek dat niet op deze lijst mag ontbreken? Neem dan contact met ons op via po@nuffic.nl.

Aa, R. van de, Hulsker, W., Verheijen, J. & Warmerdam, S. (2012)
MKBA internationalisering primair en voortgezet onderwijs: Eindrapportage.
Rotterdam: Ecorys

Aarts, R. & Ronde, S. (2006)
Tweetalig onderwijs met vervroegd Engels in het basisonderwijs.
Levende Talen Tijdschrift, 7(2)

Beckman, D. (2012)
The shared struggle: Issues faced by foreign teachers in the Dutch classroom (Master’s thesis).
Utrecht: Centrum voor Onderwijs en Leren, Universiteit Utrecht

Bialystok, E. (2016)
Bilingual education for young children: Review of the effects and consequences
International Journal of Bilingual Education and Bilingualism

Bot, K., de. (2015)
Effectiveness of early foreign language learning in the Netherlands
Rijksuniversiteit Groningen

Broek, E., van den, Graaff, R., de, Unsworth, S. en Zee, V., van der (2014)
Voorstudie pilot tweetalig primair onderwijs
Rijksuniversiteit Groningen en Universiteit Utrecht, 2014

Consortium (2015)
Onderzoek tweetalig primair onderwijs - Samenvatting: vormgeving en effecten van de tpo pilot
ITS, Universiteit Maastricht, Radboud Universiteit, Expertisecentrum Nederlands, Universiteit Utrecht

Corda, A., Philipsen, K. en Graaff, R., de (2014)
Handboek VVTO. Engels op de basisschool
Coutinho

Corda, A., Phielix, C., & Krijnen, E. (2012)
Wat weten we over vroeg Engels op de basisschool? Effecten van vroeg vreemde talenonderwijs op de moedertaal en de leerprestaties in de vreemde taal: review van de onderzoeksliteratuur
Leiden: Expertisecentrum mvt, Universiteit Leiden

Duarte, J. en van der Meij, M. (2019)
Meer meertaligheid in het basisonderwijs: Ja maar, hoe? Nieuwe inzichten door meertaligheidsprojecten
Rijksuniversiteit Groningen

Duarte, J., & Günther-van der Meij, M.T. (2018)
A holistic model for multilingualism in education
E-JournALL, EuroAmerican Journal of Applied Linguistics and Languages, 5(2), 24- 43. doi: 10.21283/2376905X.9.153

Duarte, J., & Günther-van der Meij, M.T. (2018)
Drietalige basisscholen in Friesland: een gouden greep in tijden van toenemende diversiteit? In O. Agirdag & E.-R. Kambel (Eds.), Meertaligheid en onderwijs: Nederlands plus (pp. 90-102)
Amsterdam: Boom

Duarte, J. (2018)
Translanguaging in the context of mainstream multilingual education
International Journal of Multilingualism. DOI: 10.1080/14790718.2018.1512607

Edelenbos, P., Johnstone, R. en Kubanek, A. (2006)
Main pedagogical principles underlying the teaching of languages to very young learners
Europese Commissie

Elzinga, K. en Philipsen, K. (2017)
Meerjarige monitoring in de pilot tpo, eindverslag

Enever, J. (2010)
Early Language Learning in Europe (ELLiE)
British Council

Geurts, B. en Hemker, B. (2013)
Balans van het Engels aan het einde van de basisschool (4). Periodieke Peiling van het Onderwijsniveau (PPON)
Cito

Gier, de, H. (2019) (op aanvraag beschikbaar via po@nuffic.nl)
A Dilemma of Freedom and Equality: The Effect of Government Involvement on ESLE Practices - A Case Study of Ireland and the Netherlands
Universiteit Utrecht

Goorhuis-Brouwer, S.M. (2005)
De ontwikkeling van de Nederlandse taalvaardigheid van kleuters met vroeg vreemdetalenonderwijs
Rijksuniversiteit Groningen

Goriot, C., Broersma, M., McQueen, J.M., Unsworth, S. en Hout, R., van (2018)
Language balance and switching ability in children acquiring English as a second language
Radboud Universiteit Nijmegen

Goriot, C. (2019)
Early-English education works no miracles. Cognitive and linguistic development of mainstream, early-English, and bilingual primary-school pupils in the Netherlands
Radboud Universiteit Nijmegen

Graaff, R., de (2012) (op aanvraag beschikbaar via po@nuffic.nl)
Eindrapportage Eindtermen vvto. Vergelijkend onderzoek tussen EarlyBird-vvto en Eibo
Universiteit Utrecht

Halse, C., Mansouri, F., Moss, J. en Ohi, S. (2015)
Doing Diversity: Intercultural understanding in primary and secondary schools
Australian Research Council

Hayes, D. (2014)
Factors influencing success in teaching English in state primary schools
British Council

Herder, A. & Bot K., de. (2005)
Vroeg vreemdetalenonderwijs in internationaal perspectief: Literatuurstudie
Groningen: Expertisecentrum taal, onderwijs en communicatie, Rijksuniversiteit Groningen

Houben, E. (2017)
CLIL in het basisonderwijs
Universiteit Utrecht

Inspectie van het Onderwijs (2019)
Peil.Engels, Einde basisonderwijs, 2017-2018
Inspectie van het Onderwijs

Jenniskens, T., Leest, B., Wolbers, M., Bruggink, M., Dood, C. en Krikhaar, E. (2017)
Zicht op vroeg vreemdetalenonderwijs. Monitoringsonderzoek maximaal 15% Engels/Frans/Duits in het basisonderwijs
KBA Nijmegen en Expertisecentrum Nederlands

Jong, Y., de (2015)
Doeltaalgebruik stimuleren in groep 1 van het Tweetalig Primair Onderwijs
Universiteit Utrecht

Klarenbeek, M. & Beekwilder, C. (2012)
Betere docent door internationalisering?
Utrecht: Centrum voor Onderwijs en Leren, Universiteit Utrecht

Loon, D., van en Setz, W. (2012) (op aanvraag beschikbaar via po@nuffic.nl)
Ervaringsrapport proefproject 15% vvto
Universiteit Utrecht

LPTN (2017)
Ruimte voor nieuwe talenten. Keuzes rond nieuwkomers op de basisschool

Meertalig.nl, Meertalig.be & Nederlandse Taalunie (2019)
Antwoorden op vragen over omgaan met meertaligheid in het onderwijs in het Nederlandse taalgebied

Messelink, A., Feuerstake, M., Wassens, E. en Derks, E. (2019)
Kwaliteitskeurmerken vvto - Een onderzoek naar de bekendheid, wenselijkheid en hanteerbaarheid van kwaliteitskeurmerken van vroeg vreemdetalenonderwijs Engels (vvto-E)
Nuffic

Meulen, van der, G., Gent, van, D. en Steegman, S. (2018)
Onderzoek toegankelijkheid Nederlands onderwijs voor internationals
Decisio

Middelkoop, D., van en Hogenstijn, M. (2016)
Internationalisering in het primair onderwijs
Hogeschool van Amsterdam

Nikolov, M. en Djigunovic, M. (2006)
Recent research on age, second language acquisition, and early foreign language learning
University of Pécs, Hongarije

Ruijven, B., van, Ytsma, J. (2008)
Drietalige scholen/Trijetalige skoalle
Fryske Akademie

SLO (2018)
Meertaligheid in primair en voortgezet onderwijs. Een stand van zaken en curriculaire aanbevelingen

Smith, R. (2004)
Increasing Internationalisation of the Primary Sector: Funding the Coffers and Encouraging Cultural Diversity, or Disadvantaging ‘Domestic’ Students?
New Zealand Journal of Teachers’ Work, 1(1), 1st ser., 32-36

Thijs, A., Tuin, D. en Trimbos, B. (2011)
Engels in het basisonderwijs: verkenning van de stand van zaken Stichting Leerplanontwikkeling
(SLO)

Tuin, D. en Thijs, A. (2015)
Verkenning van competenties voor leerkrachten Engels in het basisonderwijs
Stichting Leerplanontwikkeling (SLO)

Unsworth, S., Bot, K., de, Persson, L. en Prins, T. (2012) (op aanvraag beschikbaar via po@nuffic.nl)
Eindverslag Foreign Languages in Primary school Project (FLiPP)
Universiteit Utrecht en Rijksuniversiteit Groningen

Zie ook

Literatuurlijsten

Hieronder vind je per onderwijssector een lijst met onderzoeken, studies en publicaties over internationalisering in onderwijs.

Statement van Nuffic over coronavirus

13 maart 2020
Bericht van directeur Freddy Weima over het coronavirus.

Internationale student vindt met moeite zijn weg in Nederland

18 juni 2019
Internationale studenten hebben grote moeite om hun weg te vinden in de Nederlandse samenleving. Ze missen contact met hun Nederlandse studiegenoten, vinden moeilijk een woonplek vinden en ervaren veel stress. Dit blijkt uit het Annual International Student Survey.