Studeren op een Deltaplan voor Bangladesh

Klimaatverandering noopt Bangladesh tot rigoureuze aanpak op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening. Bengaalse studenten in Nederland hopen aan de oplossing bij te dragen.
Bangladesh 2.jpg

De praktijkgerichte manier van werken in het Nederlands onderwijs. Dat was wat Mohammed Atique Rahman (30) uit Bangladesh zo aansprak toen hij drie jaar geleden voor een tiendaagse managementcursus voor het eerst in Nederland was. “In Bangladesh is het op universiteiten nogal eenrichtingsverkeer. Een professor vertelt iets en daar houdt het meestal wel op. Hier voelt het alsof je een discussie hebt met een goede vriend, waardoor je meer meegetrokken wordt in de materie”, vertelt Mohammed vlak na zijn eerste dag van zijn masterstudie Water Science and Engineering bij IHE Delft. Het worden achttien pittige maanden, voorziet de inwoner van de Bengaalse hoofdstad Dhaka. “Vooral ook omdat mijn vrouw en dochtertje van acht maanden oud nog in Dhaka zijn en ik hier in Delft.”

Hoe water werkt

Maar na zijn studie hoopt hij met een schat aan kennis naar zijn thuisland terug te keren. Kennis die hij in het hele land hoopt in te zetten. De uitdagingen daar op het gebied van watermanagement zijn namelijk legio, vertelt Mohammed die oorspronkelijk is geschoold als civiel ingenieur. Hij noemt zijn geboortestreek Rajshahi, aan de grens met India. De Ganges, die zodra hij de grens van India naar Bangladesh doorkruist verandert van naam in de Padma-rivier, is er totaal uitgeput en vervuild volgens Mohammed. “De plek waar mijn ouders nu nog wonen, ligt vlak aan het water en toch moet er tot 200 meter diep gegraven worden voor schoon drinkwater. Aan de oppervlakte zijn veel problemen met hoge concentraties ijzer in het water. Ik zou graag willen weten hoe dat kan en vooral ook hoe zoiets opgelost kan worden. Ik hoop in Nederland zoveel mogelijk te leren over hoe water eigenlijk werkt en hoe het zich gedraagt zodat ik uiteindelijk ook in bijvoorbeeld Rajshahi met oplossingen kan komen.”

Lange adem

Volgens Ben Lamoree van Netherlands Water Partnership (NWP) is het essentieel dat kennis die studenten als Mohammed opdoen in Nederland uiteindelijk doorsijpelt op overheidsniveau. “Kennis moet worden omgezet in institutionele capaciteit. Als je één iemand traint of één project uitvoert, wil dat nog niet zeggen dat het handelen van een hele organisatie of overheid verandert. Je moet echt op de lange termijn denken. En het is erg belangrijk dat alumni die in Nederland studeerden met hun kennis terecht komen op overheidsfuncties in hun eigen land”, aldus Lamoree die bij het NWP werkt als strategisch adviseur water Bangladesh. Daarnaast werkte hij in verschillende van de achttien andere ‘full program countries’ van het Orange Knowledge programma van Nuffic. Lamoree noemt het Bangladesh Delta Plan 2100, dat onlangs door premier Sheikh Hasina van Bangladesh is gepresenteerd als voorbeeld van een project waarin Nederlandse kennis belangrijk is. “Binnen dat Deltaplan is Nederlandse en Bengaalse kennis mooi gebundeld. Dat is het resultaat van lange adem en gaat over tientallen jaren impact hebben.”

Politiek prestige

Ook bij dit enorme project zijn weer de nodige uitdagingen, weet ook Jahangir Alam (47) uit Bangladesh. Hij volgt op het moment een Master Enviromental Science bij IHE in Delft, waarvoor hij een NFP-beurs kreeg via Nuffic. “Waterprojecten in Bangladesh kunnen bijvoorbeeld sterk worden beïnvloed door beslissingen die de Indiase overheid neemt met rivieren die uiteindelijk in ons land uitmonden in de Golf van Bengalen. Daar staan we vaak machteloos tegenover. Zoiets zou een buurland van Nederland nooit zomaar kunnen doen. Toch moeten we ons niet uit het veld laten slaan door die uitdagingen”, meent Jahangir.

“Ook politieke continuïteit in eigen land is belangrijk”, voegt Mohammed Atique Rahman toe. Hij was als civiel ingenieur eerder betrokken bij het Bangladesh Delta Plan. “Zo’n groot project wordt in ons eigen land vaak gezien als persoonlijke politieke prestige. Aan het eind van dit jaar zijn er landelijke verkiezingen in Bangladesh. Als er een andere partij aan de macht komt, kan dat invloed hebben op alle projecten die de huidige premier heeft goedgekeurd.”

“Door wat ik hier leer, weet ik beter hoeveel ruimte een rivier nodig heeft om weer gezond te worden”

Waar karpers paaien

“Dit soort uitdagingen moeten we te boven komen simpelweg door problemen te blijven aanpakken”, vertelt Jahangir. Ondanks gigantische verschillen tussen de twee landen, is kennis uit Nederland volgens Jahangir uitermate belangrijk in Bangladesh. “Ikzelf heb in Nederland bijvoorbeeld geleerd hoe belangrijk het is hoeveel ruimte een rivier krijgt. In dat segment is Nederlandse expertise uitmuntend. Ik hoop die kennis zelf in te zetten in de buurt van Chittagong, in het zuidoosten van het land. Daar doe ik onderzoek naar de Halda-rivier, een gebied waar karpers paaien. Die vissen zijn een belangrijke voedselbron, niet alleen in Bangladesh, maar ook in India waar de beesten uiteindelijk naartoe zwemmen. De rivier is behoorlijk vervuild. Door wat ik hier leer, weet ik beter hoeveel ruimte zo’n rivier nodig heeft om weer gezond te worden. En dat soort kennis heeft uiteindelijk direct invloed op de voedselvoorziening van miljoenen mensen.”

Dit verhaal verscheen ook in de laatste editie van Transfer. Lees het online of download de PDF.

Auteur: Niels Guns

PODCAST: In gesprek met de onderzoekers achter Internationalisering in Beeld

11 februari 2019
Nufficers Mark, Anne en Laurens vertellen in deze allereerste Nuffic Podcast over Internationalisering in Beeld, het recent gepubliceerde onderzoek waar ze een jaar aan werkten.

Internationalisering in de lokale politiek

20 maart 2018
Hoe gaan lokale politici om met onderwerpen zoals globalisering, internationalisering en mondiale ontwikkelingen in hun gemeenten? En wat is de link met onderwijs?

eTwinning workshop: Collaborative projects for the future classroom

11 maart 2019 van 09:00 tot 19:30
European Schoolnet, Brussel
Ben jij als leerkracht betrokken bij eTwinning en wil je meer leren over hoe je innovatieve samenwerkingsprojecten op kan zetten? Meld je dan aan voor de tweedaagse workshop.

Nuffic Congres 2019

10 oktober 2019 van 09:00 tot 17:00
Van Nelle fabriek, Rotterdam
De onderwijswereld gaat in gesprek over internationalisering.