60 jaar onderwijsvergelijking

Elke dag werken 33 mensen bij Nuffic aan het waarderen van diploma’s van studenten en alumni vanuit de hele wereld. Dit jaar viert de afdeling onderwijsvergelijking haar 60e verjaardag.

Hoe zit het met de onderwijsachtergrond van de Mexicaanse student die aan de Universiteit van Twente een master Bedrijfsinformatica wil gaan doen? Of hoe zit het met het vwo-diploma van mijn dochter? Geldt dat wel in de VS, waar ze wil gaan studeren? Of wat doe je als vluchteling als je hier wilt studeren, maar je hebt geen studiebewijs meegenomen op je vlucht?

‘Wij adviseren alleen maar’

Sinds 1958 kunnen onderwijsinstellingen, werkgevers, maar ook particulieren terecht bij Nuffic om diploma’s te laten waarderen, of beter gezegd te laten vergelijken met het Nederlandse onderwijssysteem. “De beslissing over wat het waard is, laten we over aan de instantie zelf”, legt teamleider Bas Wegewijs uit. “Wij adviseren alleen maar. De ministeries, werkgevers, onderwijsinstellingen of DUO bepalen of een diploma geldt.” Naast de adviezen op aanvraag maakt Nuffic ook uitgebreide beschrijvingen van onderwijssystemen in andere landen. Met die informatie kunnen admissions officers van instellingen zelf diploma’s waarderen. Daarnaast zijn de meest voorkomende diploma’s online te vinden in de Wizard, een tool waar bijvoorbeeld ook buitenlandse middelbareschooldiploma’s te vinden zijn die kunnen worden vergeleken met Nederlandse diploma’s.

Onbekende systemen

Bij de Hogeschool Arnhem-Nijmegen (HAN) studeren ruim 1900 buitenlandse studenten, waarvan ruim 1100 in het Engels. De Admissions Office doet ongeveer 800 diplomawaarderingen per jaar, vertelt admissions officer Marc Rensen van de HAN. “Als we twijfelgevallen tegenkomen, of onbekende diploma’s, nemen we contact op met Nuffic. Twijfels over de authenticiteit van diploma’s vind ik het lastigst. Soms kom je hele onbekende systemen tegen. Ik kreeg laatst bijvoorbeeld voor het eerst een diploma uit Nieuw-Zeeland onder ogen. Ik werk nu negen jaar hier en ik zie de mensen van Nuffic echt als collega’s. Dankzij hen heb ik vrij snel veel kennis opgebouwd, om zelf diploma’s te waarderen bij de aanvragen die ik binnenkrijg.” Wat gebeurt er met de adviezen van Nuffic? Rensen: “We nemen we 99 procent van de adviezen over. Nuffic is toch echt een autoriteit, die adviezen leg je niet zomaar naast je neer.”

Veranderde eisen

Onderwijsvergelijking is de afgelopen zestig jaar dan ook uitgegroeid tot een van de belangrijkste diensten van de organisatie voor internationalisering van het onderwijs. Vooral de laatste tien jaar heeft diplomawaardering een enorme vlucht genomen. Waardeerde Nuffic in 2007 nog 7.000 diploma’s per jaar, in 2018 zijn dat er nu al meer dan 33.000. Dat is een stijging van 363 procent. Per jaar krijgt Nuffic ongeveer vijfduizend aanvragen voor inburgering binnen. Op dit moment komen de meeste aanvragen voor diploma’s uit Syrië, Engeland, de VS, België en India.

Lucie de Bruin, manager Onderwijsvergelijking, werkt er al lang en heeft het internationale onderwijsveld behoorlijk zien veranderen. “Begin jaren ’90 stond Engels onderwijs nog in de kinderschoenen, dat is in de loop van de jaren natuurlijk behoorlijk veranderd. Ook daardoor is het aantal internationale studenten dat naar Nederland kwam enorm gegroeid, waardoor de vraag naar diplomawaardering groeide. Ook de titulatuur is veranderd. De Bachelor-Masterstructuur is gekomen, maar het duurde wel even voordat mensen de oude titulatuur wilden loslaten. Dat heeft ook veel vragen opgeleverd. Vooral de komst van de meeneembare studiefinanciering (MSF) en de veranderde eisen voor inburgering hebben geleid tot een toename van de waarderingen.”

Lean Six Sigma

Allemaal ontwikkelingen waardoor de vraag naar diplomawaardering zo enorm groeide. De grootste verandering zit hem echter in de manier van werken, stelt De Bruin. “Vroeger deden we een uitgebreide beschrijving bij een diploma-advies. Die bestond uit wel vier pagina’s. Tegenwoordig werken we meer met standaardadviezen, die op één pagina staan. Duurde het vroeger weleens drie maanden voordat we een advies leverden, nu is dat maximaal één week. De digitalisering heeft daarbij natuurlijk flink geholpen. We zijn in de loop der jaren meer volgens Lean Six Sigma gaan werken om alle verspillingen in het systeem eruit te halen. We kunnen nu beter kijken waar de klant behoefte aan heeft. Sindsdien heeft het aantal vragen echt een vlucht genomen.”

Heilpraktiker?

Digitaal of niet, de grootste uitdaging van het werk blijft toch mensenwerk, zegt teamleider Veerle Laport, namelijk het beoordelen of een diploma authentiek is. “We hebben goede verificatiesystemen en bij twijfels vragen we het origineel op. Toch zijn er veel landen die geen infrastructuur hebben op diplomagebied, en waar databases niet bestaan.”

Ook heb je opleidingen die in het ene land wel bestaan, maar in Nederland niet. Een bachelor Verpleegkunde kun je bijvoorbeeld in andere landen op de universiteit halen, terwijl je dat hier op het hbo haalt. Sociologie is in sommige landen gelijk aan maatschappelijk werk. De Bruin: “De Heilpraktiker is in Duitsland een gereglementeerd beroep, maar hier kennen we het niet. Aan de andere kant hebben wij GZ-psychologen, maar in Vlaanderen weer niet.”

Gele trui

Met zestig jaar ervaring is Nuffic uitgegroeid tot dé kennisorganisatie voor diplomawaardering, ook over de grens. In februari van dit jaar heeft Nuffic bijvoorbeeld samen met andere erkenningscentra, verenigd in het ENIC-NARIC netwerk, een paper gepubliceerd over hoe de bachelor- en masterdiploma’s van alle landen binnen de Europese Hoger Onderwijs Ruimte over en weer kunnen worden erkend. In de praktijk gebeurt dat al tussen veel landen, maar het is nog geen automatisme. Onder penvoerderschap van Nuffic heeft een eerder project al geleid tot een handboek, de zogeheten EAR-handleiding, waarin alle aspecten staan die bij diplomawaardering komen kijken. “Op het gebied van internationale samenwerking heeft Nuffic in de loop der jaren een ongekende standaard gesteld met deze en andere projecten”, vindt Allan Bruun Pedersen van het Deense Agentschap voor Wetenschap en Hoger Onderwijs, een van de Europese partners. “Via haar projecten brengt Nuffic de Lissabon Erkenningsconventie in de praktijk en draagt ze daarom de gele trui onder alle ENIC-NARIC Centra.”

Sprokkelstudies

Een van de thema’s die hoog op de Europese netwerkagenda staat, zijn de nieuwe vormen van onderwijs, zoals Massive Open Online Course (MOOC) en Small Private Online Course (SPOC). “We zijn aanjager en coördinator daarbij”, legt Wegewijs uit. “We hebben er een policy paper over geschreven. Wat komt er op ons af? Hoe kunnen we erop inspelen? Het wordt wel echt een uitdaging. Studenten kunnen steeds meer volgens hun eigen smaak hun studies kiezen en zelf de programma’s samenstellen. Er is straks misschien geen standaard meer. Als een student alles bij elkaar sprokkelt, hoe ga je dat dan afzetten tegenover een regulier diploma? Daar moeten we nog methoden voor ontwikkelen.” Kortom, werk genoeg de komende jaren voor de onderwijsvergelijkers van Nuffic.

Lees ook de anekdotes van enkele medewerkers, en bekijk de cijfers en feiten van de afdeling Onderwijsvergelijking in Transfer online of download de PDF.

Provinciale stem kan ook internationaal zijn

12 maart 2019
Buurtaalonderwijs, diploma-erkenning, uitwisseling, stages en samenwerking over de grens. Diverse partijen in de grensprovincies vragen daar aandacht voor in hun verkiezingsprogramma.

Nuffic Congres 2019

19 november 2018
Deel jouw successen en ideeën met de hele onderwijssector!

Mobstacles netwerkvergadering

28 maart 2019 van 09:30 tot 17:00
De Eenhoorn, Amersfoort
Begeleid je internationale studenten en onderzoekers bij hun komst naar en verblijf in Nederland? Kom dan naar de Mobstacles netwerkvergadering.