Robert Baars

‘Rollenspel leert studenten zich in ander te verplaatsten’

Docent in international classroom
meer over:
Robert Baars (56) is associate professor Dairy aan hogeschool Van Hall Larenstein. Hij geeft al jaren les aan de masteropleiding Agricultural Production Chain Management.
Dorien Vrieling
3 minuten

Waardevolle werkervaring

“De internationale studenten in de masteropleiding zijn gemiddeld begin dertig en hebben al een jaar of tien werkervaring. De meesten doen hun stinkende best; ze zijn zich ervan bewust dat ze geluk hebben met de beurs die ze konden krijgen. Hun werkervaring vind ik ontzettend waardevol. Daardoor zijn ze in staat tot reflectie. Vergelijk je de ervaringen van een Chinees met die van een Zambiaan, dan krijg je heel interessante gesprekken. Hun culturen zijn heel verschillend, maar de landbouwsystemen hebben veel overeenkomsten.”

Oudere studenten: minder onbevangen

“Het verschil met beginnende studenten is best groot. Iemand van twintig is onbevangener. We laten soms de internationale masterstudenten een veldopdracht doen met Nederlandse bachelorstudenten, zodat ze van elkaar kunnen leren. De twintigers rennen dan overal op af. Maar in de fase van reflectie en verslag doen, schieten de dertigers hen weer voorbij. Dan zie je heel duidelijk de kracht van beide groepen.”

“Voor veel internationale studenten is de eigen verantwoordelijkheid die ze bij ons krijgen, een grote verandering”

Culture clash

“Regelmatig doen we rollenspellen, bijvoorbeeld over interviewtechnieken voor onderzoek. Dan laat ik vaak een Afrikaan en een Aziaat elkaar interviewen. Vaak is dat een culture clash. Afrikanen zijn vaak direct, Aziaten schrikken daar wel eens van. Ik vind het belangrijk dat studenten zo ervaren hoe belangrijk het is om je in de ander te verplaatsen. Dat komt ze later op de werkvloer van pas.”

Eigen grenzen ontdekken

“Voor veel internationale studenten is de eigen verantwoordelijkheid die ze bij ons krijgen, een grote verandering. Reflectieopdrachten kennen ze vaak niet. Soms geven we expres een vage opdracht. Vaak vinden ze dat eerst vreselijk, omdat ze niet weten wat ze ermee aan moeten. Aan het eind van het jaar hoor ik vaak dat ze blij zijn met die leerzame ervaring: je wordt je bewust van wat je moeilijk vindt, van je sterke en zwakke punten. Doordat ze thuis vaak in een sterk hiërarchische structuur werken, is dat nieuw voor ze. Die persoonlijke ontwikkeling vind ik belangrijker dan vakinhoudelijke kennis. Die laatste kun je op de werkvloer blijven volgen, maar weten wie jij bent en waar jouw grenzen liggen, daar heb je de rest van je leven wat aan.”

“Door in rollenspellen een mannenrol plotseling te veranderen in een vrouwenrol, gaan studenten zich vaak ineens minder dominant gedragen”

Mannen en vrouwen

“De meeste internationale studenten zijn veel religieuzer dan wij Nederlanders. Toch merk je in de klas niet zoveel van die verschillen. Wat wel duidelijk naar voren komt, bijvoorbeeld in rollenspellen, is het culturele verschil tussen man en vrouw. We proberen studenten anders daarnaar te laten kijken, door in rollenspellen een mannenrol plotseling te veranderen in een vrouwenrol. Vaak gaan ze zich dan ineens minder dominant gedragen. Dan is het aardig om erover te praten: wat gebeurt hier nu?”

Studenten van Robert Baars Foto's: Erik van 't Hullenaar

Alert op niveauverschillen

“Tussen studenten uit verschillende landen zijn altijd verschillen in voorkennis. Een pientere student haalt die kennis zo in, maar er zijn ook studenten die minder voorkennis hebben én het niveau niet aan kunnen. Dan kan het gebeuren dat iemand uiteindelijk met lege handen naar huis moet, en dat is altijd pijnlijk. De studenten die bij ons komen zijn thuis vaak de betere student geweest – dat ze dan hun diploma in Nederland niet halen is een blamage voor familie en collega’s. Zeker als ze uit een, vaak Aziatische, cultuur komen waarin van kind af erg veel is geëist van de student. We proberen er zo alert mogelijk op te zijn, al in de eerste weken, zodat zoiets niet als een verrassing komt.”

25 jaar lesgeven

“Ik heb vijf jaar lesgegeven in Ethiopië, sindsdien ben ik docent aan Van Hall Larenstein. Ik geef al 25 jaar les aan internationale studenten. Engels spreken is voor mij vanzelfsprekend geworden. Mensen zeggen wel eens: ‘Jij bent veel bezig met internationalisering, hè?’ Op die manier denk ik er zelf nooit over. Lesgeven in een internationale context is voor mij normaal.”

Nog meer nieuws over internationalisering in onderwijs? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.

Nederlandse student centraal in Week van de Internationale Student

11 november 2019
Van 16 tot en met 22 november vindt weer de Week van de Internationale Student plaats. Hogescholen, universiteiten en mbo-scholen door het hele land doen mee.

Reactie Nuffic op het interdepartementaal beleidsonderzoek internationalisering

9 september 2019
Nuffic is blij met de bevestiging van de grote waarde die het kabinet aan internationalisering toekent voor het onderwijs, wetenschap, samenleving, economie en arbeidsmarkt.