Studenten en docent achter laptop

Het belang van internationale competenties bij mbo'ers

Welke competenties heeft een pas afgestudeerde mbo’er nodig bij het betreden van de internationaal georiënteerde arbeidsmarkt?
meer over:
Werkgevers van drie bedrijven vertellen wat zij belangrijk vinden.
4 minuten

Nederland is misschien geen groot land, het is wel een belangrijke speler op de Europese en mondiale markt. In ons land opereren 15.000 buitenlandse bedrijven, die goed zijn voor maar liefst 1,4 miljoen voltijdbanen (Bron:CBS). Maar ook de overige Nederlandse arbeidsmarkt is internationaal georiënteerd. Denk aan buitenlandse toeleveranciers, Europese wetgeving of klanten van niet-Westerse komaf. Het lijkt dan ook aannemelijk dat werkgevers steeds vaker zoeken naar werknemers die over internationale competenties beschikken.

Gevoel voor culturele verschillen

Demian Hakkaart is zo’n werkgever. Hij is business development manager bij Medisafe, een bedrijf dat veiligheidsproducten importeert en samenstelt. Hij werkt veel samen met buitenlandse leveranciers.

Voor Hakkaart is het heel belangrijk dat mbo-studenten al tijdens hun studie internationale vaardigheden ontwikkelen. Zoals: leren omgaan met culturele verschillen. ‘Je moet je kunnen aanpassen. Als je bijvoorbeeld handel drijft met een leverancier uit Azië, kun je niet drie keer vragen of die leverancier met de prijs wil zakken. Dat kan als respectloos worden gezien, en dan ben je direct een belangrijk contact kwijt’.

Gevoel voor zulke verschillen kun je ontwikkelen, zegt Hakkaart. ‘Het is logisch dat studenten niet meteen weten hoe interculturele situaties er in de praktijk uitzien, als ze maar bereid zijn te leren, openstaan voor nieuwe culturen en zich daaraan willen aanpassen’.

Misverstanden

Ook Edward Burgers, Head of Global Procurement & Facility Management bij internationaal softwarebedrijf Exact, vindt het belangrijk dat mbo’ers open staan voor verschillende nationaliteiten. Burgers vertelt met een glimlach over het begin van zijn carrière.

‘Ik was al heel vaak in Frankrijk op vakantie geweest, dus ik dacht dat ik wel wat van de Franse cultuur wist. Toen kreeg ik een Franse collega die in Frankrijk werkte. Plotseling kon ik hem drie weken niet bereiken, niet per mail, niet per telefoon. Toen ik zijn baas belde om te vragen of alles goed ging, zei die: ‘Nee, hij is boos op je.’’

Burgers had geen idee dat hij de collega blijkbaar beledigd had. ‘In Nederland zeg je gewoon wat je denkt, en dan verwacht je dat anderen waarderen dat je open en eerlijk bent. Maar deze Fransman met een bepaalde status in zijn bedrijf wilde echt niet van een knulletje uit Nederland horen hoe hij zijn werk moest doen’.

"Het is belangrijk dat je als student durft te vragen wat een ander bedoelt"

Burgers’ collega Aradna Sewgola haakt bij zijn voorbeeld aan: ‘Om dit soort misverstanden te voorkomen, is het belangrijk dat je als student durft te vragen wat een ander bedoelt. Bij ons bedrijf is het van groot belang dat je begrijpt waar bepaalde reacties van internationale klanten of leveranciers vandaan komen, dat je weet dat het onderdeel van hun cultuur is. Daar moet je op durven én kunnen inspelen. Het begint met de vraag: ‘wat bedoel je eigenlijk?’’

Zelf heeft ze nog een eenvoudige tip voor het werken met collega’s uit andere culturen: weet wanneer zij een feestdag hebben. ‘Wij hebben een CEO die ons regelmatig een mailtje stuurt: vandaag is er in Maleisië dit feest, of vandaag is een joodse feestdag. Die simpele feitjes vergroten je bewustzijn van andere culturen.’

Bellen met internationale contacten

Durven praten met internationale contacten is in het begin misschien spannend, maar wel belangrijk. Corné van der Klundert is managing director bij Origin Fruit Direct, een bedrijf dat fruit importeert uit onder andere Zuid-Afrika, Egypte en India, met zusterbedrijven in China, Zuid-Amerika en Zuid-Afrika.

‘Je moet het leuk vinden om de telefoon op te pakken en met iemand uit Zuid-Afrika te bellen. Daar moet je je goed bij voelen’. Talenkennis kan dus niet ontbreken in het rijtje van internationale competenties. Kennis van Engels in het bijzonder. Van der Klundert: ‘Je Engels moet op een redelijk niveau zijn. Het hoeft echt niet vanaf dag één tiptop te zijn, maar de basis moet er zijn – anders kun je niet bij ons werken.’

Ook Hakkaart moedigt studenten aan om het Engels goed onder de knie te krijgen. ‘Maar naast Engels komen ook een heleboel andere talen op, zoals Duits en Chinees. Zeker in de internationale handel’. Burgers is het daarmee eens: ‘Het is heel prettig als je een derde of vierde taal beheerst, naast het Nederlands en Engels’.

Ervaring opdoen en gevoel ontwikkelen voor het interculturele klimaat

De toekomst

Toenemende internationalisering is een belangrijk thema voor de bedrijven wanneer er over de toekomst gesproken wordt. Zo voorspelt Hakkaart dat de komende jaren het aantal internationale werknemers alleen maar zal toenemen. ‘We hebben straks echt één wereld, grenzen doen er steeds minder toe’.

In dezelfde ademhaling vertellen alle drie de bedrijven dat bij toenemende globalisering ook een groei aan technologische ontwikkelingen hoort. Alles moet sneller en efficiënter. Het om kunnen gaan met de veranderingen omtrent automatisering binnen het internationaal georiënteerde bedrijfsleven zal steeds meer regel dan uitzondering worden. Voor mbo’ers zal daarom het belang van sociale vaardigheden, zoals jezelf kunnen presenteren en goed durven uitleggen, steeds belangrijker worden.

Zo belicht Aradna: ‘We leven nu in 2018. Alles is aan het veranderen. Automatisering gebeurt over de hele wereld. Mbo’ers moeten zichzelf echt de vraag stellen: hoe bereid ik mezelf voor op een onbekende arbeidsmarkt?’. Aanpassingsvermogen is hierbij een belangrijke vaardigheid en onderdeel van internationalisering.

Internationalisation at home

De drie werkgevers zijn eensgezind: internationale competenties worden de komende jaren alleen maar belangrijker. Ze pleiten er dan ook voor dat opleidingen studenten voorbereiden op een arbeidsmarkt die internationaal georiënteerd is. Het is waardevol als een kersverse medewerker voor studie of stage naar het buitenland is geweest, maar dat hoeft niet per se. Met Internationalisation at Home doen studenten internationale competenties op in hun eigen land. Zo zijn er op de Nederlandse arbeidsmarkt, en in de samenleving, genoeg internationale omgevingen.

Eén van de vele activiteiten omtrent Internationalisation at Home is Nederlandse studenten online laten samenwerken met studenten van een Europese partnerschool. Volgens van der Klundert is het belangrijk om op afstand te leren samenwerken. ‘Ons moederbedrijf, waar wij natuurlijk veel contact mee hebben, is gevestigd in India’.

Op www.nuffic.nl/mbo vind je meer informatie omtrent de verschillende Internationalisation at Home activiteiten. Op deze manier leren studenten de juiste competenties om succesvol aan de slag te gaan op een internationaal georiënteerde arbeidsmarkt.


Auteurs: Rianne Klein is stagiair Nuffic, Dorien Vrieling is freelance journalist. Dit artikel is eerder verschenen in Profiel, vakblad voor het docentschap in het beroepsonderwijs.

Nog meer nieuws over internationalisering in onderwijs? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.

Nuffic Congres: kies nu je workshops en presentaties

17 juni 2019
Volledig programma met meer dan 40 workshops en presentaties online.

Regionale aanpak brengt internationalisering verder

13 mei 2019
Goed en toegankelijk onderwijs is de sleutel om de groeiende welvaartskloof in Europa tegen te gaan.