'Brexit is de grootste denkfout van onze tijd'

meer over:
“Brexit is de grootste denkfout van onze tijd. Het idee dat dat íemand iets zou opleveren..."

En dan is het ook nog aangezwengeld door mensen die gestudeerd hebben op de hoogst aangeschreven universiteiten.” Dat zegt hoogleraar Marijk van der Wende in het nieuwe nummer van Transfer.

In het interview pleit Van der Wende, faculteitshoogleraar Higher Education Systems en gespecialiseerd in de impact van globalisering op hoger onderwijs, voor een kritische herijking van de aannames rond internationalisering.

De 2 belangrijkste aannames uit begin jaren negentig zijn volgens haar dat globalisering een onomkeerbaar proces zou zijn, met positieve gevolgen voor iedereen, en dat het Westen daarin de leiding zou hebben en houden. Maar inmiddels ontwikkelt China een ambitieuze kijk op internationalisering en leidde weerstand tegen globalisering tot Brexit en Trump.

“De backlash against globalisation is in het Westen natuurlijk al een poos zichtbaar”, zegt ze. “En er zijn ook altijd sociologen, economen en cultuurwetenschappers geweest die gewaarschuwd hebben voor al te optimistische big beliefs. (..) Dus we hoeven niet verbaasd te zijn over kritiek op globalisering en internationalisering. En toch zijn we geschrokken van de manier waarop die nu naar buiten komt: Brexit kwam volkomen onverwacht, en daar denderde de verkiezing van Trump nog overheen. 2016 heeft heel veel indruk gemaakt.”

Welke denkfouten liggen ten grondslag aan onze eerdere aannames?

“We zijn de laatste 10 jaar weer met de neus op de feiten gedrukt dat ‘eindeloze groei voor iedereen’ niet bestaat. Manuel Castells heeft dat rond 2000 al duidelijk betoogd: globalisering is geen proces naar almaar beter. Het leidt gelijktijdig tot ontwikkeling én onderontwikkeling, tot insluiting én uitsluiting."

"Door het werk van onder anderen Piketty en Milanovic weten we nu dat op wereldschaal de ongelijkheid is afgenomen, maar binnen bepaalde landen en regio’s juist toegenomen. Dat klinkt door in de onvrede in het Westen. Mensen zijn in theorie best blij als hun gelijken in China ook een koelkast en een auto kunnen kopen. Maar het wordt een stuk moeilijker om daar opgetogen over te zijn, als ze thuis de ongelijkheid en achterstelling voelen groeien.”

Dit zijn een paar fragmenten uit het interview met Marijk van der Wende in het decembernummer van Transfer. Lees het hele interview:

"Buig de zwart-witdiscussie om in een intelligente dialoog"

Lees ook: VK tenminste tot en met 2020 in Erasmus+