Onderwijsbeleid door de overheid
24 dec 2010
Sinds 1992 is de Russische Staatswet op het Onderwijs van kracht, waarin veranderingen werden aangekondigd in het tot dan toe centralistisch georganiseerde en uniforme onderwijssysteem. Kwaliteitscontrole van het hoger onderwijs krijgt meer aandacht.
Het ging daarbij onder andere om diversificatie en decentralisatie, de oprichting van nieuwe onderwijsinstellingen, waaronder privé-instellingen, veranderingen in de curricula en de introductie van een parallel academisch gradensysteem.
Niettemin wordt het Russische systeem nog steeds gekenmerkt door centralisme en - zeker in vergelijking met de Nederlandse situatie - geringe autonomie voor de onderwijsinstellingen. Bovendien worden door geldgebrek veel initiatieven niet verwezenlijkt.
Sinds 1996 kent Rusland één nationaal ministerie van Algemeen en Beroepsonderwijs. Daarnaast zijn er federale, lokale en gemeentelijke afdelingen van ministeries, die belast zijn met het management en beheer van de onderwijsprogramma’s en de instellingen.
De erkende hogeronderwijsinstellingen staan onder supervisie van een Academische Raad, waarin universiteitsbestuurders zitting hebben. Het directe bestuur van een hogeronderwijsinstelling valt onder de verantwoordelijkheid van de rector. Bij privé-instellingen valt de supervisie onder de verantwoordelijkheid van de eigenaren. In de praktijk wordt vaak een raad van toezicht benoemd.
Verklaring van Bologna
In 2003 ondertekende het Russische ministerie van Onderwijs en Wetenschap de Verklaring van Bologna, die zij in 2007 ratificeerde. Daarmee maakte Rusland duidelijk de onderstaande doelstellingen voor integratie in de Europese hogeronderwijsruimte na te streven:
- een bachelor-masterstructuur invoeren (in plaats van het bestaande Russische specialist-stelsel);
- een vergelijkbaar puntensysteem als het European Credit Transfer System (ECTS) opzetten;
- de bachelor- en masteropleidingen benaderen volgens het communautaire kader, en regels aannemen voor de ‘gelijkwaardigheid’ van diploma's, losse cursussen en studiepunten;
- een integraal systeem voor kwaliteitsborging opzetten en informatie uitwisselen;
- de mobiliteit van studenten, docenten en onderzoekers vergroten;
- samenwerking in kwaliteitsborging ontwikkelen om vergelijkbare criteria en methodologieën tot stand te brengen.
Verdrag van Lissabon
In 2000 ratificeerde Rusland het Verdrag van Lissabon inzake de erkenning van kwalificaties in het hoger onderwijs in de Europese regio. De Russische minister van Onderwijs en Wetenschap buigt zich over een aantal ingrijpende maatregelen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Dit moet onder andere gebeuren door vergunningen voor onderwijsactiviteiten in te trekken en het aantal hogeronderwijsinstellingen te beperken. Hiertoe heeft Rusland een nieuw mechanisme voor kwaliteitscontrole ingevoerd. Dat bestaat onder andere uit een staatsstelsel van normen, vergunningen, certificeringen en accreditaties.
Ondanks alle voorgestelde wijzigingen kent Rusland naast het nieuwe bachelor-masterstelsel nog altijd de oude opzet met de specialist-graden. Het aantal bachelorafgestudeerden afkomstig van hogeronderwijsinstellingen is in Rusland vooralsnog onbeduidend; in 2008 schreef 92,4 procent zich in voor een specialist-opleiding.
