NICHE en NFP nieuwe stijl treden in werking
14 jan 2009
Op 1 januari 2009 zijn de programma’s NICHE (Netherlands Initiative for Capacity building in Higher Education) en het vernieuwde NFP (Netherlands Fellowships Programme) officieel in werking getreden. Deze programma’s maken deel uit van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking en zijn bedoeld om de opbouw van kennis, kunde en technologie in ontwikkelingslanden te ondersteunen.
NICHE vervangt het vertrouwde NPT, dat zich nog tot 2012 in een afbouwfase bevindt. Is er sprake van een harde knip? Joep Houterman, directeur Capaciteitsopbouw en Beurzen van de Nuffic, ziet eerder een zachte overgang: “NICHE is een verbeterde versie van het NPT. Ook in het NFP komen er vooral instrumentele veranderingen”.
Er komt meer geld dan ooit beschikbaar voor activiteiten op het kruispunt van hoger onderwijs en ontwikkelingssamenwerking tot 2012, namelijk 300 miljoen euro voor NICHE en NFP samen. Toch gaat Houterman liever in op de kwaliteit dan op de kwantiteit.
Integreren en harmoniseren
”Wij kunnen de programma’s nu beter nog dan voorheen integreren met wat er al gebeurt in de bilaterale Nederlandse ontwikkelingshulp en met de ontwikkeling van het hoger onderwijs in de betrokken landen. Tegelijk moeten we streven naar harmonisatie met wat donoren uit andere landen doen, zodat je elkaar niet in de weg zit of dubbel werk doet.
Stap één van het NICHE is dat er in de deelnemende landen een samenhangend projectenportfolio tot stand komt die het resultaat is van een consultatieproces met de Nederlandse ambassade ter plekke en de meest betrokken ministeries. Het is van belang dat boven tafel komt waar die hun prioriteiten leggen. Met deze werkwijze is in de meeste NPT-landen al de nodige ervaring opgedaan. Nu wordt deze aanpak op een heldere manier in de NICHEprocedures verwerkt.
De resultaten moeten bekrachtigd worden met de handtekening van zowel de ambassade als de nationale overheid. De oogst is dan een document waarin de beleidsmatige prioriteiten en het type instellingen dat in aanmerking komt voor deelname aan projecten staan aangegeven. Overigens gaan we bij het hele proces twee centrale uitgangspunten van minister Koenders in de gaten houden: gelijke kansen voor vrouwen, en aandacht voor arbeidsmarkt en beroepsonderwijs.
De tailor-made trainingen van het NFP worden overgeheveld naar NICHE. Dat geeft veel meer mogelijkheden binnen het NICHE. Het NFP blijft gereserveerd voor individuele beursverlening:
masteropleidingen, PhD, korte opleidingen en opfriscursussen. De aanvraagprocedure wordt vereenvoudigd en versneld, ook door een verdere digitalisering.”
Nieuwe landen
Ten slotte meldt Houterman dat vergeleken met de oude situatie een aantal nieuwe landen voor hogeronderwijsprojecten in aanmerking komt: Afghanistan, Bangladesh, Egypte, Kenia, Kosovo, Nicaragua, (Zuid-)Soedan en Suriname.
Sommige van deze landen behoren tot de zogenaamde fragiele staten met grote problemen op het gebied van bestuur, orde en veiligheid. Uiteraard zullen NICHEprojecten daar op deze moeilijke situatie zijn toegesneden. Aan de NFP-landenlijst worden Burundi, Democratische Republiek Congo, Kosovo, en Soedan toegevoegd.
De Nuffic plant deze maand een eerste bijeenkomst met de overlegorganen PIE en PROFOUND en later bredere informatiebijeenkomsten voor Nederlandse instellingen met belangstelling voor beide programma’s. Houterman verwacht dat in de herfst van 2009 de eerste NICHE-projecten zullen starten.
