Nuffic Jaarcongres 2011
24 mrt 2011
Internationaliseerders uit heel Nederland vulden op dinsdag 15 maart de Beurs van Berlage, waar het Nuffic Jaarcongres 2011 plaatsvond. Met als thema ‘de meerwaarde van meertaligheid voor het hoger onderwijs’ trok het congres ruim 300 belangstellenden.
Die meertaligheid is dan ook een hot item. In de laatste decennia is het gebruik van het Engels tot alle geledingen van het hoger onderwijs doorgedrongen. Dat blijkt het duidelijkst uit de ruim 1500 Engelstalige programma’s en cursussen die onder meer via www.studyinholland.nl wereldwijd gepromoot worden.
Geen eenduidig taalbeleid
Toch kennen veel Nederlandse instellingen geen eenduidig taalbeleid, zo constateerde Linde van den Bosch, algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie, tijdens de paneldiscussie. Zij meende dat elk college van bestuur zo’n beleid zou moeten formuleren en ze raadde daartoe krachtig overleg met de Vlaamse collega’s aan. De Taalunie, beloofde zij, is graag bereid regelmatig een congres over dit thema te organiseren.
Engels
Waar wel een taalbeleid bestaat, gaat het in het algemeen over het gebruik van het Engels in de collegezaal en bij beleid en bestuur. Zo heet de Katholieke Universiteit Brabant tegenwoordig Tilburg University en biedt zij al haar masterprogramma’s uitsluitend in het Engels aan. Ook probeert de universiteit het Engels te hanteren bij de dienstverlening aan studenten en docenten.
Taalvermogen schiet te kort
De kwaliteit van het gesproken en geschreven Engels was natuurlijk ook de rode draad in de keynote-toespraak van professor James Kennnedy, hoogleraar contemporaine geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Nederlandse intellectuelen hebben nog wel eens de neiging hun taalvermogen te overschatten, zo betoogde hij. In de praktijk schiet dat vaak te kort, zowel in de collegezaal als schriftelijk. Bovendien is de kennis van Duits en Frans, ooit bij elke hoger opgeleide Nederlander vanzelfsprekend aanwezig, bij de jongere generaties geheel verdwenen.
Ook schieten te veel Nederlanders tekort als het gaat om een verzorgde toon en stijl van het Engels, stelde Kennedy. Dit wordt je wel in het Angelsaksische maar niet of nauwelijks in het Nederlandse onderwijs bijgebracht. Daardoor komen Nederlanders in een internationale context nog wel eens slordig of onbehouwen over.
Nederlandse taal en cultuur
Aan de andere kant constateerde Kennedy dat buitenlandse studenten de kans wordt onthouden om zich te verdiepen in de Nederlandse taal en cultuur. Bij de werving van jong buitenlands talent zit niet de belofte van permanente immigratie, zo betoogde hij. En dat terwijl “Nederland de wereld in het klein is.” Kennedy vindt dat wij dat verhaal met passie moeten durven vertellen.
Stof tot discussie
Tijdens de slotdiscussie pleitte panellid Robert Coelen voor meer Engels in de collegezaal, al was het alleen maar omdat Nederlandse instellingen een tijd van bezuinigingen tegemoet gaan en hun kwaliteit en aanbod misschien alleen maar op peil kunnen houden door internationaal relevant te zijn en te blijven.
Prof. dr. Kees de Bot, taalgeleerde aan de Rijksuniversiteit Groningen, was voor voortzetting van de bestaande praktijk, die in feite neerkomt op handelen naar de situatie.
Ronald van der Krol, auteur van het boek Native English for Nederlanders, benadrukte het belang van het Nederlands. Als Nederland de beste banen met het beste personeel wil bezetten, moet het ook naar internationaal talent in Nederland kijken en dit talent ook de gelegenheid bieden om Nederlands te leren.
Alles bij elkaar bood het geanimeerd verlopen congres veel stof tot discussie over een taalbeleid per instelling, zoals Linde van den Bosch die bepleitte. Er is zeker behoefte aan het soort taalcongressen dat zij beloofde te organiseren voor het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.
