Dutch policy developments
10 May 2012
April 2012
Via de onlangs aangekondigde prestatieafspraken zou staatssecretaris Zijlstra zich te veel inhoudelijk met het onderwijs bemoeien, terwijl dat aan de wétgevende macht is, niet aan de uitvoerende. Als Zijlstra de prestatieafspraken toch door wil zetten, dan zal hij de criteria daarvoor alsnog moeten vastleggen in een wetsvoorstel. Dat is althans de kritiek die hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjes heeft. Eind april heeft Zijlstra aangegeven de prestatieafspraken in een maatregel van bestuur te willen regelen. Het ‘ontwerpbesluit’ wordt door de koningin aan de Raad van State voorgelegd. Die moet zich er nog over buigen, net als de Tweede Kamer.
Bovendien kan het plan vanwege het demissionaire kabinet ‘controversieel’ worden verklaard. Dan blijft het onuitgevoerd liggen tot de nieuwe regering aantreedt. Als dat niet gebeurt, dan is het de vraag of het benodigde bedrag beschikbaar komt, aangezien het kabinet dat wilde vrijspelen met het wetsvoorstel ‘studeren is investeren’. De basisbeurs voor masterstudenten zou worden afgeschaft en het ov-recht beperkt. Voor de zekerheid hebben instellingen hun prestatieplannen toch eind april ingeleverd.
Kritiek op overheidsbemoeienis komt ook van jurist en onderwijsexpert Peter Kwikkers. Hij vindt het zorgelijk dat er steeds meer overheidsmaatregelen worden genomen om controle over universiteiten en hogescholen te krijgen en kleine bezuinigingen binnen te halen. Voorbeelden daarvan zijn: studenten moeten tempo maken, docenten moeten al hun beslissingen uitgebreid verantwoorden en wetenschappers moeten zich op topsectoren richten. Daardoor komt academische vrijheid in het gedrang. Nederland slaat door in controle en het daarmee beknotten van vrijheid.
Naar aanleiding van een brief van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft staatssecretaris Zijlstra aangegeven dat: “Nu vaststaat dat voorlopig niet wordt overgegaan tot invoering van geaccrediteerd onderwijs in het buitenland […] hij bij alle instellingen nog eens onder de aandacht [zal] brengen onder welke condities [genoemd in de brief van 26 maart 2007 …], graadverlening aan buitenlandse studenten is toegestaan. Hij zal erop toezien dat de geldende regels worden nageleefd.”
In een brief aan de Tweede Kamer kondigt staatssecretaris Zijlstra aan de financiering van het Nederlands Instituut in Damascus (Syrië) en zijn nevenvestigingen in Beiroet (Libanon) en Amman (Jordanië) stop te zetten. Reden zijn de zeer instabiele situatie in het Midden-Oosten en de beperkte meerwaarde van het instituut voor Nederlandse hogeronderwijsinstellingen.
De branchecode governance, die de hogescholen in 2006 met elkaar afspraken, wordt niet goed nageleefd. Voorzitter van de HBO-raad De Graaf wil in de toekomst sancties kunnen opleggen aan hogescholen die zich stelselmatig aan de code onttrekken.
Mogelijk 200 vluchtelingstudenten dreigen hun aanvullende beurs kwijt te raken als ze niet kunnen bewijzen dat hun ouders overleden zijn of te weinig verdienen. Het verkrijgen van de benodigde verklaringen is vaak gevaarlijk.
Staatssecretaris Zijlstra geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan welke mogelijkheden hij ziet voor het opheffen van de grootste belemmeringen voor Nederlands onderwijzend personeel dat een aantal jaren in Caribisch Nederland in het onderwijs wil gaan werken. Extra middelen worden beschikbaar gesteld om vijf maatregelen uit te voeren.
In april is de Regeling aanmelding en selectie hoger onderwijs (RAS) aangepast om recht te doen aan het oordeel van de rechter en de EU-commissie. Nu kunnen gegadigden met een diploma uit de Europese Economische Ruimte (EER) of uit Zwitserland, net als gegadigden met een Nederlands diploma, direct worden toegelaten tot een fixusopleiding. Daarvoor moet de gegadigde wel een verzoek bij de minister indienen.
NWO en het Chinese ministerie van Wetenschap en Technologie gaan gezamenlijk internationale samenwerking tussen bedrijven en wetenschap stimuleren, onder andere op het gebied van LED-technologie, halfgeleiders, duurzame nieuwe materialen, kwaliteit van de gezondheidszorg, voedselproductie en voedselveiligheid.
Doekle Terpstra blijft tot medio 2014 aan als voorzitter van Hogeschool InHolland. Aanvankelijk was hij voor een jaar benoemd. Dat werd al verlengd met een halfjaar. Bestuurlijke stabiliteit en continuïteit zijn op dit moment essentieel volgens de Raad van Toezicht.
Op 5 juni volgt Hans Clevers Robbert Dijkgraaf op als KNAW-president. Hij gaat in die functie een nieuw model bepleiten, waarbij onderzoekers onafhankelijk zijn en zelf hun subsidies moeten binnenhalen. Bovendien vindt hij dat het Nederlandse overheidsbeleid meer moet worden gebaseerd op wetenschappelijke gegevens. Ten slotte moeten wetenschappers nauwer betrokken zijn bij het wetenschapsbeleid.
De Landelijke Studenten Vakbond krijgt per 1 juli een nieuw bestuur. Kai Heijneman wordt voorzitter.
Ook het Interstedelijk Studenten Overleg krijgt een nieuw bestuur. Voorzitter wordt Thijs van Reekum.
